Besramno dodvoravanje najnižim porivima publike kroz najusiljenije scene golotinje i seksa u svekolikoj istoriji slešer filma svakako neće smetati onima koji su ovde zbog sisa i lezbejki, a još manje onima koji vole obilato prolivanje krvi.
Za moj groš, jedino je prolog zaista vredan pažnje: bekstvo teen-kanibala iz ludničke ćelije i haos i pokolj koji izazovu kad puste sve te ludake na doktore ima ponešto od preterivanja i manije koji gode svakom pravom hororfilu, a naročito sa tim helrejzerovskim klimaksom u kome doktora raščereče bodljikavom žicom povezanom sa mehanizmom automatskih vrata.
Sve posle toga je goli imbecilizam: grupica omladine zabasa u snežnoj oluji baš u tu – sada, mnogo godina kasnije, napuštenu – ludnicu, ali u toj zgradi i dalje funkcionišu struja, voda i ostalo, a i dalje čuči ne samo nameštaj koji se niko nije potrudio da skloni, nego i dosijei pacijenata!
Neprofesionalno, gospodo, zaista neprofesionalno!
Glavni set-pis sastoji se u tome da hilbili trojka zarobi jednog antipatičnog nesrećnika u kuhinji, veže ga na stolu, i krene da ga secka naživo, parče po parče, i da na njegove oči prži u ulju (uz crni lukac!) delove njegovog mesa i da ih u slast jede pred njim. Lepo je to i krasno, u teoriji, ali nažalost, efekti maske – ionako osrednji u celom filmu – ovde naročito padaju na ispitu.
Lutka na lažnom stolu kroz čiju rupu je provučena glava živog glumca providno je odrađena, i izgleda suviše beživotno i neuverljivo da bi grozomornost ideje zaista bila efektna svakome ko je pogledao više od 10 horora u životu.
Naročito bode oči to što je ovaj kao još živ, ali kad gledamo krupne planove sečenja "mesa" – goli stomak njegove lutke ne mrda, ne diše ama baš nimalo. Neprofesionalno, gospodo, zaista neprofesionalno!
Za pohvalu je pokušaj da se, posle nesnosno idiotskog III dela, ovde dodvori publici, pa tako imamo nekoliko meraklijskih scena – npr. ona sa džinovskom bušilicom (otkud ona u ludnici napuštenoj 20 godina? Koga je briga?!) – ali sve je to izvedeno tek osrednje, a slabi efekti naročito ometaju užitak, čak i u napred-pohvaljenom prologu.
Prokletstvo: kad nekome kidam ruke i noge, očekujem da se njegova koža rasteže i cepa, a ne da se udovi glatko i oštro odvoje jedni od drugih kao na nekoj lutki polomljenoj u zglobovima!
Nedavni put u Kragujevac, na promociju NAŽIVOG – u grad koji već dobro znam, i o čijim gothic aspektima je ovde već bio iznesen slikoviti izveštaj – poslužio mi je i kao odskočna daska da overim jedan drugi grad, u kome do sada nisam bio.
Sa mojim blaženo skromnim uvidom u geografiju Srbije, i uveren da je to odmah iza brda ili dva, zaputio sam se iz Kragujevca u Užice. Ispostavilo se da je put do tamo isto tako dug (skoro tri sata) kao i onaj od Niša do Kragujevca – ali ne žalim se.
Em je Srbija znatno lepša čim se zađe od Kg prema zapadu, em – vredelo je, kao što to ove slike bar donekle dočaravaju.
Moj domaćin, kuvar, fotograf i psihopomp bio je lokalni (i globalni) umetnik, T. Jevtić, o čijim radovima je takođe već bilo reči (i slika) na ovom blogu.
Posrećilo nam se sa vremenom: iskoristili smo verovatno poslednji lep vikend u godini, razumno topao za ovo doba godine, i više nego sunčan, pa je stoga obilazak nekih od slikovitijih lokacija u gradu i okolini bio vanredno prijatan, a zlatna jesenja raskoš uhvaćena je maksimalno.
U prvom delu ovog izveštaja nalaze se hajlajtovi iz samog grada, njegovog parka, sa obližnje brane i – neizbežno, sa groblja.
U drugom delu slede hororične fotke iz tvrđave prozaično nazvane Stari Grad, koja će biti poznata čitaocima ZLATNE KNJIGE Dragana R. Filipovića, ovdašnjeg pisca fantastičnih zajebancija, kojega slučajno sretosmo i malo popričasmo s njime u bašti jednog kafea. Specijalno zbog ove posete reprizirao sam ovu knjigu, pa očekujte uskoro osvrt i na nju.
Do tada, evo magičnih slika iz čarobnog Užica, nastalih tokom vikenda 5-6. novembra 2011.Copyright za sve fotke: Ecclectic Eel for The Cult of Ghoul, Inc.
Već tri godine unazad u Makedoniji izlazi KOŠMAR, "првиот печатен хорор магазин" – ili preciznije rečeno, fanzin, koji gotovo isključivo sopstvenim tekstovima ispunjava Zlatko Geleski iz Skoplja.
Evo kako ga autor opisuje:
Кошмар е првиот печатен хорор магазин кој својот прв тестамент (издание) го имаше на 1 август 2008 година. Кошмар излегува периодично, три пати во годината и зад себе има девет тестаменти. Цената е 60 денари. Кошмар е хорор списание кое целосно е посветено на хорор културата, составено од анализи на модерни хорор филмови како и култни хорор филмови од минатото. Изобилува со авторски текстови за најразличните филмски хорор поджанрови, интервјуа, есеи, статии и колумни кои се фокусираат на луѓето кои го создаваат овој филмски жанр, хорор серијалите (како на големото, така и на малото платно) посветени исто така и на актуелната проблематика на самиот хорор жанр. Музиката и литературата кои користат хорор теми и мотиви и се дел од хорор културата го имаат пронајдено своето место и во Кошмар. Кошмар е хорор магазин направен од еден хорор фан наменет за сите македонски хорор фанови. Тоа е независно андерграунд списание, кое постои за да го слави името на хорор жанрот во Македонија.
U dosadašnjim brojevima srpski autori i filmovi bili su poprilično prisutni: na koricama su bili i ZONA MRTVIH i SRPSKI FILM, a u jednom od prošlih brojeva nalazi se opširan intervju sa Mikijem Lakobrijom, balkanskim Savinijem.
Taj trend se nastavlja i u najnovijem, okultno-numerisanom 11. broju. Elem, novembar je mesec našeg najvećeg državnog praznika, Dana Republike (29. novembar za vas, maloletne pratioce ovog bloga!) pa je stoga to mesec moje akcije "Od Vardara pa do Triglava". Kao što sam već najavio, u novembarskom broju slovenačkog EKRANA nalazi se – na slovenačkom - moj esej o Kronenbergu, a evo sada obznanjujem da se istovremeno u Makedoniji može – dakako, na makedonskom – u ovom feminističkom KOŠMARU pročitati i vrlo iscrpan intervju sa mnom.
Verujte da makedonski uopšte nije toliko teško razumeti, ako se potrudite – uostalom, evo za probu originalne najave novog broja, pa ko voli – nek izvoli, i neka svoj primerak (cena je oko 1 evra!) naruči direktno od izdavača na mejl koshmarmk@yahoo.com : samo recite: "Ghoul me poslao" i biće sve OK!
Новиот број на Кошмар за лето 2011 година е во продажба
Се состави коцката и Ксенобајтите излегоа од Пеколот. Излезе во продажба новиот број на македонското хорор списание Кошмар точно пред најголемиот празник на хорор фановите-Халоуин. Во духот на самот празнување, овој број на Кошмар е комплетирање на концептуалниот дуалитет кој беше започнат со претходниот број. Имено, во претходниот број беа задржани поавангардните, поуметничките хорор филмови, за да се отвори простор за акумулирање на најбизарните, најкрвавите и најбруталните модерни хорор филмови да заживеат во овој број. Се комплетираше целосната слика на два круцијални аспекти на хорор жанрот, уметничката експресија и бескомпромисната бруталност. Тоа остава простор секој хорор фан да си го пронајде тоа што му се допаѓа од самиот жанр.
Единаесеттиот тестамент на Кошмар е женски број наменет за мажи, барем според тоа што може да се заклучи од визуелната понуда. На насловна се наоѓа The Woman, а постерите на последните страни се High Tensionи Possession. Не сакам да слушнам некој да рече дека е дискриминиран, има крв за сите. Во овој број на Кошмар објавени се интервјуата со еден од најдобрите европски хорор писатели Дејан Огњановиќ и интервјуто со контроверзниот канадски филмски гениј Карим Хусеин. Покрај честа да се има модерното ремек-дело на Лаки Мекки на насловна, од останатите модерни хорор филмови кои подлегнаа на сечилото од анализата на овој број се: Seconds Appart на Негрет и ирскиот Wake Wood, Вановиот Insidious и лудачкиот Grave Encounters, домашните инвазии во Kidnapped и Mother's Day на Боусман. Психолошките Luster и The Caller, слешерските продолженија Chromeskull: Laid To Rest 2 и Final Destination 5, бизарните Wound и Cold Fish. Во списанието се отвори простор и за нова рубрика која ќе ги тематизира независните брутални хорор филмови кои ќе се сепарираат од другата содржина во една крвава грајндхаус проекција во која може да прочитате за Psycho Holocaust и Maskhead. Во овој број секако дека има место и за новите хорор комедии: британската Attack The Block, јапонската Big Tits Zombie и романските Strigoi.
Од хорорите од минатото, кои не смее да се заборават, своето место во списанието го најдоа: The Exorcist на Фридкин, Possession на Жулавски, психолошкиот Jacob's Ladder, Кроненберговиот Shivers, францускиот High Tension и The Mummy со Борис Карлоф. Контињер-от е полн со незначајни филмови кои секако дека треба да се заборават. Во Кошмар11 ги има последните епизоди од втората сезона на Masters of Horror серијалот, анализа на првата сезона на The Walking Dead, приказ на филмскиот серијал за The Omen, третиот и четвртиот дел од шокументарците на Traces Of Death серијалот. Џо Данте е режисерот чија биографија и филмографија е приложена во бројот, а овој пат убијците од Фајрфлај семејството ја збогатија содржината на бројот. Како што може да се забележи од изборот на филмови доминира една хорор идеологија која можеби беше потаен предвесник на бројот, а тоа се Боди хорор филмовите кои ги има во поголем број во ова издание.
Во овој број го има и извештајот од филмските хорор фестивали и тоа што ќе се подготвува во идина на полето на хорор кинематографијата. Музичките рецензии не се изоставени и доследно на концептот тука се грајндерските рецензии, рецензиите на хорор панк бендовите и саундтраците. Од литературниот аспект, во списанието има еден есеј за тоа што значи пиратеријата и зошто таа постои, анализа на збирка раскази од српскиот автор Ненад Стакиќ и бизарен расказ на авторот на Кошмар.
Цената останува иста (60 денари), бројот на страните останува ист (40), форматот исто така е идентичен (А4), но различна е неговата внатрешност, испечатена на крвавите страни. Овој Халоуин поминете го со маска на лицето, јаболко со жилет во едната рака и Кошмар во другата. Новиот број, како и претходниот број на Кошмар, ќе може да ги купите и на Мракфест, ревијата на современ хорор филм кој ќе се одржи од 30 октомври до 3 ноември. Уживајте во хорор филмовите и читајте Кошмар.
The Weird Tale: Arthur Machen, Lord Dunsany, Algernon Blackwood, M. R. James, Ambrose Bierce, H. P. Lovecraft
S. T. Joshi
University of Texas Press, Austin
1990
Ovo je jedna od nekoliko najznačajnijih studija klasičnih horor pisaca, i od neprocenjivog je značaja za svakog ko želi da makar otpočne razumevanje ove vrste književnosti (isto važi i za II tom, The Modern Weird Tale, koji se bavi piscima koji su stvarali posle II sv. rata). Pored standardno pronicljivih sudova o Lavkraftu vredna je i zato što njegovo delo stavlja u kontekst evolucije horora, kroz analizu nazora i postupaka u delima navedenih klasičnih autora žanra.
A evo i odlomka iz mog doktorata o poetici horora – koji će, btw, zbog određenih procedura vezanih za to, svoju naživo odbranu ipak imati sredinom decembra ove godine. Ovde se osvrćem upravo na ove dve Džošijeve fundamentalne studije.
...Naročito značajan doprinos razumevanju retko analiziranih aspekata (i autora) priče strave donose dve knjige S. T. Džošija, Neobična priča i Moderna neobična priča. (S. T. Joshi, The Weird Tale, University of Texas Press, Austin, 1990; The Modern Weird Tale, McFarland, Jefferson, 2001.) One su naročito vredne iz sledećih razloga: za razliku od većine drugih studija o hororu, one potpuno preskaču pripremni, pionirski, i estetski slabo vredan period klasičnog gotika i, priznajući dug Edgaru Alanu Pou kao utemeljitelju moderne horor priče, posvećene su pomnoj analizi opusa onih autora u kojima je horor priča zaista sazrela u umetničkom i žanrovskom smislu. Ova dva toma obrađuju period između 1880. i 2000. godine, i autore koje druge studije ili u potpunosti ignorišu, ili im (kao npr. Panter) posvećuju suženu, neadekvatnu pažnju i donekle iskrivljeno čitanje. Ti autori su, u prvom tomu, Artur Maken (Arthur Machen), Lord Danseni (Lord Dunsany), Aldžernon Blekvud (Algernon Blackwood), M. R. Džejms (Montague R. James), Embrouz Birs (Ambrose Bierce) i H. F. Lavkraft, a odabrani su ne samo po značaju za žanr uopšte, nego po tome što je horor u njihovim delima, po Džošiju, manje žanr, a više izraz određenog svetonazora. "Ako neobična priča danas postoji kao žanr, to može biti samo zato što su kritičari i izdavači našli za shodno da je načine." (S. T. Joshi, The Weird Tale,ibid, p. 1.)
"Svetonazor" je unekoliko neodređen koncept, ali Džoši uspeva da ubedljivo opravda svoj odmak od akademskih definicija. Kroz spoj biografske metode, motivske analize i pomnog čitanja (eng. close reading) on ukazuje na bogate idejne potencijale horora koji značajno prevazilaze uobičajena svođenja čitavog žanra na ilustrovanje rodnih i polnih podela, klasnih borbi ili sukoba Ega i Ida. Džoši naročito preispituje metafizičke aspekte u delima odabranih pisaca, pokazujući poznije faze evolucije koncepta koji je Berk svojevremeno nazvao "sublimnim", a čija povezanost sa hororom znatno ubedljivije dolazi do izražaja u delima ovde obrađenih autora nego li u naivnim romanima En Redklif. "Neobična priča nudi unikatne prilike za filozofsku spekulaciju – može se reći da je ona inherentno filozofski modus po tome što nas često primorava da se direktno suočimo sa tako fundamentalnim pitanjima kao što su priroda univerzuma i naše mesto u njemu." (S. T. Joshi, ibid, p. 11.)
Drugi tom ove studije obrađuje moderne autore, ali sa istim predznakom ozbiljne i posvećene, promišljene upotrebe horor motiva. Džoši posebno naglašava da retorika strave u delima tih autora prevazilazi intenciju pukog zastrašivanja čitalaca, budući da oni svoju stravu idejno i filozofski motivišu:
Ako neobična proza treba da bude legitimni književni modus, ona mora da dodiruje dubine ljudske značajnosti na način na koji to drugi književni modusi ne čine; a njen glavni način na koji to čini jeste primena natprirodnog kao metafore za različite koncepcije koje se tiču univerzuma i ljudskog života. Otud potreba za svetonazorom koji strukturiše i definiše upotrebu neobičnog u književnosti. Puko zastrašivanje po sebi nema književne vrednosti, ma koliko vešto izvedeno. (S. T. Joshi, The Modern Weird Tale, McFarland, Jefferson, 2001, p. 2.)
Džošijev koncept "neobične", odnosno priče strave, nesumnjivo predstavlja razradu i modernizaciju poetike H. F. Lavkrafta. Kao takav, on je pretežno skrajnut u aktuelno preovlađujućem diskursu izučavanja horora, u kome pomodne sociološke teme (problematika seksualnih, rasnih, etničkih i drugih manjina) nose prevagu nad metafizičkim zapitanostima koje, ipak, istorijski posmatrano, prate horor od samih začetaka u gotiku, i večito su aktuelne budući na suštastven način povezane sa ljudskim stanjem. Džošijeve (i Lavkraftove) teze značajne su jer ističu univerzalne (idejne, filozofske i estetske) nad efemernim (društveno-angažovanim) aspektima književnosti strave. Jedino sa takvim pristupom ovoj vrsti književnosti omogućava se njen legitimitet i dostojanstvo kao ravnopravne i vredne estetske činjenice, umesto da bude korišćena kao ilustrativno sredstvo za van-literarne, van-estetske namene i ciljeve...
Džošija sam upoznao 2004. u San Francisku i popričao s njim par sati, o čemu svedoči i gornja posveta, ali o tome sam valjda pisao u svojim izveštajima tagovanim ovde na blogu kao USA AVANTURA, pa o tome čitajte detaljnije tamo.
Inače, u okviru akcije "Ghoul international", moj tekst na engleskom, o knjizi The Weird Tale, možete naći u najnovijem, novembarskom broju horor magazina RUE MORGUE #117, u rubrici CLASSIC CUT, koja se bavi ključnim, fundamentalnim delima horora (priče, romani, pesme, albumi, slike, stripovi, kritička dela i sl.). A ako vam moj tekst o ovoj must-have knjizi pa još u ovom ionako izvanrednom magazinu nije dovoljan, evo dodatnih razloga da pohitate do najbliže civilizovane trafike ili knjižare u svojoj blizini (if any) i da tamo čitate sledeće:
RUE MORGUE 117
OVERTURE OF FEAR
The story behind 1925’s The Phantom of the Opera is as ugly and elusive as the character himself. The man behind the film’s latest incarnation delves into its legacy.
PLUS: Carla Laemmle, the last surviving cast member of the original Phantom, recalls the making of a masterpiece, and composer Gabriel Thibaudeau looks back on more than twenty years of performing his acclaimed live score. by James Burrell and Trevor Tuminski
THE GOLDEN AGE OF TV TERROR Rue Morgue tunes into an era when high-quality, original horror movies were a staple of prime-time television.
PLUS: Ten unlikely shows that have flirted with the dark side. by Kier-la Janisse and Dan Murphy
DIRTY DOZEN
We link up with the director and star of The Human Centipede 2 to discuss raising the stakes on the disturbing pop culture phenomenon. by Stuart F. Andrews
ARCHITECTURE OF THE DEAD Empire of Death invites readers to visit the bone churches of the world and learn their secrets. by Claire Horsnell
ABOMINABLE AFTER ALL THESE YEARS
After four decades, Dr. Phibes returns in a new novel by his creator, William Goldstein. by James Burrell
DEPARTMENTS:
NOTE FROM UNDERGROUND
Faces, phantoms and freak shows.
DREADLINES
Canadian horror producer John Dunning dead at 84; Scream queen Barbara Crampton returns; The Exorcist adapted for stage.
THE CORONER'S REPORT
Weird stats and morbid facts. Sick Top Six: Rat Attacks.
NEEDFUL THINGS
Friday the 13th DVD Collection, Skeletal Aprons, Batmosphere Necklace, and Skeleton Espresso Cups.
MEMENTO MORGUE
Guillermo del Toro at CineMacabre, KillerCon 3, Encyclopedia Gothica book launch, and more!
CINEMACABRE
CineMacabre features 2011 Toronto International Film Festival wrap-up, plus reviews of Red State, Contagion, Apollo 18, Super Hybrid, The Clinic, 51, Deadgirl. Higanjima: Escape from Vampire Island, Truth or Dare: A Critical Madness, Sportkill, and Hidden. Reissues features makeup effects artist Mark Shostrom on Evil Dead II. Also, reviews of Halloween II (1981), Blue Sunshine (1978), The Pyx (1973), The Exterminator (1980), The Devil Within Her (1975), Dressed to Kill (1980) and The Face of the Screaming Werewolf (1964).
CINEMARQUEE Kuroneko (1932).
BOWEN'S BASEMENT Orca (1977).
BLOOD IN FOUR COLOURS
Features Severed, plus reviews of Battle for the Planet of the Living Dead #1, Kult #1 of 4, B.P.R.D. Hell on Earth Russia #1 of 5, John Saul’s The Blackstone Chronicles, The Living Corpse: Exhumed #1
THE NINTH CIRCLE
Spotlight: Weird fiction publisher Chômu Press. Library of the Damned has the True Blood blues. Plus, reviews of Monsters in America: Our Historical Obsession with the Hideous and the Haunting, How to Draw Chiller Monsters, Werewolves, Vampires, and Zombies, Robert Kirkman and Jay Bonansinga’s The Walking Dead: Rise of the Governor, Ronald Malfi’s Floating Staircase, John Hornor Jacob’s Southern Gods, Death Casket: Art of Unkle Pigors, The Ghost Handbook: An Essential Guide to Ghosts, Spirits, and Spectres, and Kenneth Hite’s Cliffourd the Big Red God.
TRAVELOGUE OF TERROR
Fiesta de las Ñatitas – La Paz, Bolivia.
THE GORE-MET
A hankering for Henenlotter.
AUDIO DROME
Featuring the return of Anthrax. The Blood Spattered Guide on Sopor Aeternus. Plus, reviews of Super 8 OST, Final Destination 5 OST, Koffin Kats/12 Step Rebels, The Phantom Creeps, Fantômas, Zombie Inc., Mr. Death, The House of Capricorn, and Blood Red Throne.
PLAY DEAD
Reviews Dead Island, The Binding of Isaac, Bloodrayne: Betrayal, Cthulhu Gloom: The Game of Unspeakable Incidents and Squamous Consequences, and Zombie Smarts: Clear Your Mind.
Pod najezdom kojekakvih zbitija, rivjua, neočekivanih premijera i aktivnosti diljem Srbije u proteklih mesec dana, nikako da završim svoju seriju izveštaja o mega-slikovitoj i giga-svrhovitoj poseti Beču, o kojoj jedva da sam polovinu materijala iscrpeo.
Kao kratak predah od ultimativnih gnusoba i grozota iz JEDENJA BOGOVA, evo malo lepih slika i lepih ambijenata, da povratimo veru (!) u ljudski rod (!), koji osim klanja i iživljavanja ume, kad mu ćune, da napravi i nešto lepo.
Jedna od takvih lepota jeste dvorac Belvedere, koji je Marija Terezija podigla jednom svom vernom i uspešnom vojskovođi da tu privodi ženske, u znak zahvalnosti za neke osvojene teritorije i pljačku blaga koje je namakao carskom sefu.
U to vreme nije postojao Haški tribunal, a ta vojničina (čije ime me niti zanima niti ga želim u svom mozgu) ionako se borila na strani pravednih (odnosno jakih), pa zato, evo kakvu je raskoš dobio kao nagradu za verno služenje moćnoj kruni.
Lepo uređenim parkom oko dvorca danas se možete šetkati besplatno, a za smiješnu sumu od kojih 12 E možete se počastiti i posetom njegovih iznutrica, u kojima se sada čuvaju i svetini na uvid nude neke od najlepših slika lokalnih, i inih slikara.
Ja sam, dakako, Belvedere overio i spolja i iznutra, ali ću o umjetninama u kojima sam uživao u nutrini izvestiti u zasebnom izveštaju. Do tada, evo slikovitog osvrta na Belvedere spolja.
Podrazumeva se, sa akcentima na fantastičnim i makabrističkim detaljima koji su privukli pažnju ghoulovskog oka:
– sfinge, satiri, tritoni, kojekakve iskežene face – i jedna Vodolija, kao znamen mog horoskopskog znaka.
Inače, Belvedere je i poprište dveju scena u najnovijem Kronenbergovom pokušaju da dotakne dno i potroši poslednje cvonjke kredita koji kod mene ima – naime, u filmu A DANGEROUS METHOD (2011) koji govori o Frojdu i Jungu, pa se stoga sasvim logično dešava u – Beču.
Stoga, radi poređenja, evo i nekoliko kadrova iz tog filma, koji svedoče o tome da sam hodio istim stazama kojima i Kronenberg, nedavno, s tim što je on svoje napustio i krenuo nekim drugim...
Moj obilazak Belvederea odigrao se u petak 30. septembra, kojom prilikom su i nastale sve ove ekskluzivne fotke.
Obilazak Sfingi i ostaloga ovekovečila je drugarica Lilit (zapazi pattern: Sfinge, Lilit, Meduze... a nigde Zvončice!), koja je ubrzo morala da se vrati u kuhinju, gde joj je i mesto,
...ali mi je ljubazno ostavila svoj aparat da njime sam škljocam, tako da je sve fotke na kojima Ghoul ne stoji vrlo daleko od kamere (ili se na njima i ne vidi) – načinio on sam (tj. ja).
Ali to je verovatno i izlišno isticati, budući da se na mojima, za razliku od njenih, jasno vidi izvežbano filmsko oko i urođeni smisao za kadriranje, uglove, svetlo itd.
