ZLATNI GHOUL: Horor nagrade za 2011. godinu

     Bogojavljenska noć je pravo vreme za GHOULOJAVLJANJE, odnosno za dodelu nagrada za najveće HOROR doprinose načinjene u 2011. godini. Prema verovanju našeg naroda, onima koji tokom ove noći navire na blog THE CULT OF GHOUL, ukazaće se GHOUL lično i kazaće im koji su bili najbolji horor filmovi i knjige u prethodnoj godini!
     Takođe, nimalo ne smeta što je 19. januar još i rođendan najvećeg i najgenijalnijeg pisca horora ikada, alfe i omege horor žanra, Edgara Alana Poa.

     Na ovaj dan će se od sad pa nadalje i ubuduće obznanjivati redovna godišnja nagrada koju dodeljuje Dejan Ognjanović Ghoul, u potpunosti po svom nahođenju i po samo njemu znanim principima i kriterijumima.

    Ipak, zbog dežurnih gunđala, kazaću:
    - u obzir dolaze filmovi koji su premijeru na Zapadu imali tokom 2011. (otud na njoj i nekoliko Japanaca iz 2010!);
    - pod 'premijerom' se podrazumevaju i festivalska prikazivanja, pod uslovom da sam ih ja overio (žalim slučajeve koji još nisu procurili na divx);
    - kod filmova, u obzir su uzimane SVE kinematografije podjednako (nisam hteo da ih delim na američke filmove, odnosno engl. govorno područje, i 'ostalo')
- napravljena je razlika između 'najbolji' i 'najjeziviji' horor, jer se to može, ali uopšte i ne mora poklapati jedno s drugim;
    - sve nagrade su neopozive i konačne;
    - nagrade, za sada, ne sadrže novčani iznos, već se sastoje isključivo iz počasti i slave.

    Evo, dakle, kako je glasao žiri koji su činili Dejan, Ognjanović i Ghoul.

ZLATNI GHOUL
ZA NAJBOLJI HOROR
O BARAO aka THE BARON

ZLATNI GHOUL
ZA NAJJEZIVIJI HOROR
KYOFU aka The Sylvian Experiments

ZLATNI GHOUL
ZA NAJBRUTALNIJI HOROR
NIGHT DRIVE

ZLATNI GHOUL
ZA NAJBOLJI ARTY HOROR
O BARAO aka THE BARON

ZLATNI GHOUL
ZA NAJBOLJU HOROR EKSPLOATACIJU
FINAL DESTINATION 5

ZLATNI GHOUL
ZA NAJBOLJI CREATURE FEATURE
THE TROLL HUNTER

ZLATNI GHOUL
ZA NAJBOLJI FOUND FOOTAGE
GRAVE ENCOUNTERS

ZLATNI GHOUL
ZA NAJBOLJU HOROR KOMEDIJU
HELLDRIVER

ZLATNI GHOUL
ZA NAJBOLJI HOROR DOKUMENTARAC
CROPSEY

ZLATNI GHOUL
ZA NAJBOLJI DOKUMENTARAC O HORORU
HALLOWEEN: THE INSIDE STORY

ZLATNI GHOUL
ZA LAVKRAFTOVSKE ZASLUGE
THE WHISPERER IN DARKNESS

ZLATNI GHOUL
ZA NAJHORORIČNIJI NEHOROR
COLD FISH

ZLATNI GHOUL
ZA SRPSKI DOPRINOS HORORU
NEPRIJATELJ

ZLATNI GHOUL
ZA NAJBOLJU REŽIJU
---JOE CORNISH---
ATTACK THE BLOCK

ZLATNI GHOUL
ZA NAJBOLJI SCENARIO
---TI WEST---
THE INNKEEPERS

ZLATNI GHOUL
ZA GLAVNU MUŠKU ULOGU
---NUNO MELO---
O BARAO aka THE BARON

ZLATNI GHOUL
ZA GLAVNU ŽENSKU ULOGU
---SARA PAXTON---
THE INNKEEPERS

ZLATNI GHOUL
ZA MUZIKU
---JEFF GRACE---
THE INNKEEPERS

ZLATNI GHOUL
ZA KAMERU
---LUÍS BRANQUINHO---
O BARAO aka THE BARON

ZLATNI GHOUL
ZA EFEKTE MASKE
---TOM WOODRUFF JR. & ALEC GILLIS---
THE THING

ZLATNI GHOUL
ZA SCENOGRAFIJU
---ROGER FORD---
DON'T BE AFRAID OF THE DARK

ZLATNI GHOUL
ZA MUŠKU SPOREDNU ULOGU
---TIHOMIR STANIĆ---
NEPRIJATELJ

ZLATNI GHOUL
ZA ŽENSKU SPOREDNU ULOGU
---REBECCA DE MORNAY---
MOTHER'S DAY

ZLATNI GHOUL
ZA DEBI-REDITELJA KOJI OBEĆAVA
---JUSTIN HEAD---
NIGHT DRIVE

ZLATNI GHOUL
ZA SRPSKU HOROR KNJIGU GODINE
(PROZA)
NAKOT (2.0.)
---GORAN SKROBONJA---

ZLATNI GHOUL
ZA SRPSKU HOROR KNJIGU GODINE
(TEORIJA)
VRTOVI NESTVARNOG
---SAVA DAMJANOV---

ZLATNI GHOUL
ZA SRPSKU HOROR KNJIGU GODINE
(NESVRSTANO)
BUNTOVNICI
---MILENKO BODIROGIĆ et. al.---

ZLATNI GHOUL
ZA STRANU HOROR KNJIGU GODINE
(PROZA)
NEW CTHULHU: THE RECENT WEIRD
---ed. PAULA GURAN---

ZLATNI GHOUL
ZA STRANU HOROR KNJIGU GODINE
(TEORIJA)
NIGHTMARE MOVIES
---KIM NEWMAN---

ZLATNI GHOUL
ZA STRANU HOROR KNJIGU GODINE
(NESVRSTANO)
ESOTERRA: JOURNAL OF EXTREME CULTURE
---ed. CHUD HENSLEY---

    Uopšteni komentar: godina je za horor bila užasno slaba. Jedva sam probrao filmove koje nije previše sramotno izabrati i nagraditi za bar poneki aspekt njihovog bivstva.
    O većini ovih filmova i knjiga već sam pisao na blogu, pa potražite te kritike ako vam je neka promakla.
    Uskoro će biti okačena moja lista od top-40 horora iz prošle godine; barem 25 naslova na njoj spada u osrednje i ispod-osrednje filmove, ali šta se tu može: to nam je što nam je.

    Inače, prekrasnu figuricu ZLATNI GHOUL (c) TM izradila je juvelirska radnja ECLECTIC EEL (kojoj i ovde zahvaljujem na uspešnoj saradnji!) prema nacrtu koji je načinio – GHOUL.

COLD FISH (2010)

Japan, 2010

Directed by Shion Sono

Screenplay: Shion Sono, Yoshiki Takahashi

Starring: Mitsuru Kukikoshi, Denden, Asuka Kurosawa, Megumi Kagurazaka

Running time: 146 min.

 ****  

4   

    Bizarnim sticajem okolnosti nisam na blogu živopisao jedan od najboljih filmova koji su na Zapadu premijeru imali prošle godine. Naime, procurio je (i smesta bio odgledan) tik pred putovanje na Fantastic Zagreb festival, početkom jula, a onda sam se otuda vratio pun novih utisaka + ubrzo zatim imao da idem na još dva festivala bukvalno jedan za drugim, na njima se napunio drugim impresijama, odgledao još 20 filmova u međuvremenu, tako da je avgusta, kad sam došao sebi, već bilo prekasno za rivju. Kasnije sam angažovan da o njemu pišem za RUE MORGUE, pa sam to i uradio, a za blog – ništa.
    E pa, to će sada biti donekle ispravljeno.

    Evo, ekskluzivno na blogu, šta sam pisao za RM. Tekst je kratak, kraći nego što film zaslužuje, ali je zato koncizan i jasan, a slike uz njega su još jasnije, te stoga, zajedno sa mojim PEČATOM – ko nije gledao, šta se više čeka?! 
U pitanju je najcrnja od svih crnih komedija, pa još sa obilatim dozama splattera i u režiji Šiona Sonoa, najzanimljivijeg japanskog reditelja danas (uz Miikea i Tsukamota). Na pojedinim listama najboljih horora godine naći ćete i COLD FISH: jedini razlog što ga nećete videti na mojoj jeste što ovaj film ne smatram hororom, odnosno on nema dovoljno činilaca tog žanra da bih ga u njegovim okvirima sagledavao (uprkos grdnoj krvi koja tu pljušti). No, kako god ga svrstavali, njemu je svakako mesto u samom vrhu najboljih filmova iz prošle godine. Evo i zašto.

Cold Fish is a brilliantly bleak metaphysical splatter comedy about the horrors of humanity – loosely based on real events, but fully recognizable as another idiosyncratic gem by the Japanese shock-meister, Shion Sono (Suicide Club, Exte, Love Exposure...).
It depicts the (de)evolution of a tropical fish store owner Shamoto, from a weakling ignored by his wife and daughter to a "real man" who refuses to be bossed around.

This process is started and brought to its violent conclusion through Shamoto's partnership with Murata, another fish store owner – who also happens to be the most charismatic and unique cinematic serial killer in a long while.

Played to perfection by Denden, a well-known Japanese comedian, Murata is a boisterously loud and utterly amoral psycho who kills people for money and pleasure together with his even more demented sexy wife. Although deceivingly funny, this killer is fully rounded and convincing especially in his over-the-top moments and is never shallow nor comicky (did someone mention I Saw the Devil?).

Murata is a dead soul: raped by his father, he grew up to see the Earth as a pile of ugly rocks and people as bags of meat, viscera and bones to be dumped after use. Big fish eat small fish, and in a world in which you either eat or you are eaten, he refuses to be on the receiving end ever again.
Thus he jumps at the opportunity to play a surrogate father to Shamoto, teaching him the experienced butcher's tricks in the art of body disposal, but also, more importantly – how to fight back at the cruel, or at best indifferent world.

Cold Fish contains incredible amounts of depravity (sexual, and other), frank depictions of eroticism (often sadistic), a refreshing disregard for "political correctness" (including hints of nihilism, misanthropy, misogyny...) – and several scenes of explicit and inventive slaughter culminating in the most blood-drenched ending since Hellraiser II: Hellbound (1988)!

Consistently clever, unpredictable and shocking, Cold Fish is Sono's most balanced and satisfying film so far, and it definitely puts him up there with Miike and Tsukamoto as one of the most daring (and rewarding!) among today's Japanese directors.

OTRANTSKI ZAMAK - Horas Volpol

Mali Nemo
Pančevo, 2011
Ćirilica, broširani povez
148 strana
Prevod: Milena Dasukidis

Otrantski zamak Horasa Volpola (Horace Walpole, The Castle of Otranto, 1764) predstavlja, istorijski gledano, prvi gotski (tj. horor) roman. To je, doslovno, kamen-temeljac horor žanra.
    Prošle jeseni je ova značajna knjiga po prvi put objavljena na srpskom.
    Tekst, koji je u originalu gusto zbijen (upravni govor različitih likova nastavlja se u istom redu, umesto u novom, i sl.) ovde je razbijen i raširen u skladu sa modernim načinom prenošenja dijaloga, što ga čini lakšim za čitanje.

    Osim romana, tu su i dva predgovora od strane samog Volpola, u kojima objašnjava šta je hteo a šta je zapravo učinio, kao i pogovor prevodioca u kome se nalaze reference i na moje napise o gotiku (uostalom, objavljene kod istog izdavača, Malog Nema, u zbirci eseja STUDIJA STRAVE).
    Prevod je vrlo dobar, skoro odličan, i sadrži samo jednu, ali krupnu grešku. Naime, za zaplet je ključno drevno proročanstvo koje u ovom prevodu glasi: "kako će zamak i gospodstvo Otranta biti oduzeto tadašnjoj porodici onda kada njegov pravi  vlasnik dovoljno stasa da može da ga naseli" (str. 11). Tačniji prevod drugog dela ove značenjski suštinske rečenice glasio bi: "...onda kada zakoniti vlasnik postane suviše veliki da bi taj zamak nastanjivao." Dakle, u potpunosti je promašen smisao, što će svakome biti jasno u raspletu romana.

    Povodom ovog značajnog poduhvata za sve proučavaoce horor književnosti, okačiću na blog nekoliko faktografskih pasusa iz mog doktorata o poetici horor žanra koji mogu poslužiti kao najosnovniji uvod u ovaj roman. Oni koje OTRANTSKI ZAMAK ozbiljnije i dublje zanima mogu potražiti moj rad o njemu u martovskom broju časopisa SVESKE. Do tada će ovde na blogu biti predstavljeni još neki pioniri gotika kao što su MONAH, VATEK i MELMOT LUTALICA...

U vreme svog nastanka Otrantski zamak Horasa Volpola nije imao pretenzije niti ambicije prema začinjanju novog žanra, iako se već u predgovoru drugom izdanju nazire svest o invenciji nove vrste romanse. Kao i svaki drugi pionirski pokušaj, tako i ovaj roman iz perspektive kasnijeg razvoja žanra može delovati grubo, nedorađeno, čak nevešto. Svakako se ne može očekivati da novi žanr već u prvom svom egzemplaru (ili prototipu) zasija u punom sjaju. Ipak, za sve one koje gotska (horor) književnost zanima, ovaj kratki roman je nezaobilazan.

    Zaplet romana: mladi naslednik Konrad gine tik pred svoje venčanje sa Izabelom tako što na njega s nebesa pada džinovski viteški šlem ukrašen perjem. On strada u dvorištu Otrantskog zamka, kojim vlada njegov otac, Manfred. Manfred je uzurpator, budući da poziciju ima zahvaljujući zločinstvu svog dede, koji je ubio Alfonsa Dobrog i preoteo mu titulu. On vlada uprkos Frederiku, najbližem Alfonsovom rođaku, a obojica su nesvesni da je mladi Teodor zapravo direktni potomak Alfonsa. Teodor, nesvestan svog plemenitog porekla, na početku romana živi kao seljak i sluga, što ga ne sprečava da se zaljubi u Manfredovu ćerku, Matildu. Za to vreme, Manfred je opsednut time da dobije drugog sina i naslednika, i u te svrhe proganja nesuđenu snahu, Izabelu, Frederikovu ćerku, uprkos svojoj venčanoj ženi. Od njegovih nasrtaja Izabela beži kroz podzemne hodnike zamka u utočište obližnjeg samostana, dok raznorodna natprirodna dešavanja podsećaju na drevno proročanstvo: "Da će zamak i vladavina Otrantom biti oduzeti od sadašnje vladarske porodice onda kada zakoniti vlasnik postane suviše veliki da bi taj zamak nastanjivao." 

U pomenuta fantastična zbivanja, pored džinovskog šlema sa neba, spadaju: statua koja krvari; slika pretka koji ustaje sa slike i šeta po sobi; oživeli kostur pustinjaka koji upozorava Manfreda; zveket džinovskog oklopa koji se čuje u oblacima; džinovska ruka u metalnoj viteškoj rukavici koja se javlja na ogradi stepeništa zamka. Na kraju romana džinovska figura Alfonsa u oklopu ruši zidove Otranta i uspinje se u nebo ka Svetom Nikoli, zaštitniku Otranta. Manfred je kažnjen time što, u zabludi, greškom ubija rođenu ćerku Matildu; pritisnut tragedijom, znamenjima i prikazama, on priznaje Teodora za pravosnažnog naslednika Otranta i povlači se, sa ženom, u samostan. Teodor, u melanholiji zbog smrti voljene Matilde, na jedvite jade pristane da se, ipak, oženi Izabelom, čime se roman okončava.
    Otrantski zamak uvodi više motiva koji će ubrzo postati zaštitni znakovi gotika kao žanra. Pre svega, tu su ambijenti koji će u gotiku postati tipski: a) zlokobni zamak; b) monahija ili samostan; c) tajni prolazi i podzemne kripte, katakombe i grobnice; d) jeziva šuma.

Pored navedenih ambijenata, Otrantski zamak u gotik uvodi ključnu trijadu tipskih glavnih junaka. Tipični likovi gotske romanse jesu: progonjena junakinja, zlikovac, i junak. U gotovo svim slučajevima u okviru ranog gotika, protagonista je mlada, lepa i vrla devojka (ovde: Izabela). Ona se, na ovaj ili onaj način, nađe pod uticajem zlikovca, za koga je vezana nekom socijalnom vezom (srodstvo ili ugovoreni brak), i čijih zlih namera mora da se oslobodi (ovde: ona je nesuđena snaha, a zatim i nesuđena nevesta zlikovcu). Glavni pozitivni muški lik (ovde: Teodor) često je po strani, udaljen od heroine bilo fizički, geografski (motiv razdvojenih ljubavnika), bilo socijalnom konvencijom (ako je već u njenoj blizini, često je maskiran u slugu koji radi za zlikovca, i mora da krije svoj identitet), bilo neznanjem (on nije svestan da je junakinja u stvari njegova davno izgubljena ljubav). U Otrantskom zamku, Teodor na početku nije svestan svog plemenitog porekla, i od voljene Matilde odvaja ga njegov trenutni društveni položaj (sluga)...

Da budem jasan - ovaj roman nije naročito dobar, ali je zato PRVI od svoje sorte. Kao poezija Volta Vitmena, kao filmovi H. G. Luisa, kao prvi prototipi letilica braće Rajt... Dakle, više je to nešto za antikvare i izučavaoce negoli za ljubitelje lepe književnosti per se, ali ako ništa drugo barem je kratak i ni približno tako dosadan kao neki kasniji gotski romani, uključujući i najveće klasike (MONAH, u tebe gledam)!
    Za sam kraj, preporučujem da pogledate vrlo simpatičnu adaptaciju ovog romana koju je – u formi kratkog filma – napravio Jan Švankmajer! Na Jutjubu ne vidim verziju sa eng. titlom, ali nju svakako možete skinuti negde drugde sa neta ako do sada niste.