PRIVIĐENJA I SABLASTI U SRBIJI – Danijel Sinani

            Seosko okruženje. Zabite lokacije. Pusta mesta oko kojih se šire zloslutne glasine. Mesta koja meštani izbegavaju. Raskrsnice. Šume. Potoci. Klisure... Gluvo doba noći. Neželjeni susreti sa... priviđenjima? Sablastima? Preminulim rođacima, komšijama... ili sa demonskim stvorenjima? Kob. Prokletstvo. Legende... i stvarnost! Folklor, fikcija, ili...?

Da. Sve to zvuči kao još jedna najava za moj novi roman ZAVODNIK koji izlazi iz štampe za oko tri nedelje. I on je smešten u seosko okruženje, i natopljen je starim ali ne i iskorenjenim narodnim verovanjima o zagrobnom životu (ujedno podsećam da se na njega još uvek možete pretplatiti – OVDE).

Ipak, gornji opis ujedno je najava jedne druge knjige, itekako relevantne za one koje tematika hororičnih narodnih verovanja zanima. Njihovu svojevrsnu nadgradnju, ali ne umetničku nego naučnu, nudi knjiga Danijela Sinanija PRIVIĐENJA I SABLASTI U SRBIJI. Ovaj autor je već pominjan ranije na blogu, u osvrtu na njegovu knjigu OPSEDNUTOST I EGZORCIZAM U SRBIJI, koju takođe toplo preporučujem.

Dr Danijel Sinani je rođen 1973. godine, osnovnu i srednju školu završio je u Beogradu. Diplomirao je, magistrirao i doktorirao na Odeljenju za etnologiju i antropologiju Filozofskog fakulteta Univerziteta u Beogradu, gde je i zaposlen. Autor je više radova iz domena antropologije religije, sa posebnim akcentom na verovanja u natprirodne fenomene iz tradicionalne i urbane kulture Srbije. Objavio je knjige

- OPSEDNUTOST I EGZORCIZAM U SRBIJI

- PRIVIĐENjA I SABLASTI U SRBIJI

- RUSALJE

- NARODNA RELIGIJA

Stručni konsultant je za oblasti antropologije, religije i etnologije za National Geographic – Srbija. Oblasti u kojima istražuje su: alternativne religije i religioznost, antropologija natprirodnog, demonologija, mit, ritual, narodna religija.

PRIVIĐENJA I SABLASTI su Sinanijev rani rad: ako se ne varam, tekst knjige zasnovan je na njegovom magistarskom radu, a podnaslov glasi "Istraživanja u požeškom i knjaževačkom kraju". Knjiga u malom (B6) formatu izašla je još 2005. godine, u izdanju Zavičajnog muzeja u Knjaževcu – što znači da su šanse da do nje dođete vrlo male. Istina, ako je verovati Delfima, navodno postoji i drugo izdanje, koje oni imaju u ponudi – pa to možete da proverite, OVDE. 

Meni su PRIVIĐENJA... (sa posvetom autora) tek nedavno pala šaka zahvaljujući posredovanju Mladena Milosavljevića – još jednog u nizu horor-posvećenika koje je grupa za Etnologiju i antropologiju proizvela a o kojima se na ovom blogu takođe već pisalo... Danijela znam od ranije, a ova knjiga je poslužila kao jedan od povoda da se ponovo sretnemo i počnemo da planiramo neke moguće zajedničke projekte...

Što se tiče ove knjige, njena zvanična najava kaže:

Autor se u ovom delu prihvatio prilično nezahvalnog zadatka u pokušaju objašnjenja jedne pojave koja do sada -paradoksalno- gotovo uopšte nije bila predmet naših etnoloških i antropoloških istraživanja. Naime, kako su vidovi narodnog života koji se uobičajeno smatraju predmetom naučnog bavljenja religijskim pojavama uglavnom do sada iscrpno i dokumentovani i analizirani, kako u prošlosti (tačnije, od kada se vrše sistematizovanija etnografska istraživanja), tako i od polovine prošlog veka na ovamo, tvrdnje, verovanja i opisi pojava susreta sa entitetima iz onostranosti – a koje se, najčešće označavaju kao priviđenja – kao da do sada nisu "pronašle" sopstvenog predanog istraživača, koji bi ih sistematizovao u etnografskom smislu, te analizirao i tumačio u etnološkom i antropološkom.

SADRŽAJ:

Uvod

Deskripcija i sistematizacija

Formalna analiza

A) Religijska teorija

B) Religijska praksa

Komunikacijski i funkcionalni aspekti verovanja u priviđenja

Završna razmatranja

Dokumentacija: Fotografije - Karta istraživanog područja

Literatura

            Najobimniji deo knjige, a za običnog čitaoca verovatno i najzanimljiviji, jeste onaj naslovljen "Deskripcija i sistematizacija". Prosto rečeno, na tih 60-ak strana nalaze se anegdote sakupljene u istočnoj i zapadnoj Srbiji, sistematizovane prema tome šta je predmet priviđanja (vile, životinje, plast sena /sic!/, čovekolike, tajanstveni zvuci, uklete kuće itd). Zatim sledi teorijska analiza svega toga – ali ne iz popularnog ugla koji bi se bavio istinitošću tih iskaza ("da li je to stvarno tako bilo?" "ima li života posle smrti?" i sl.) već iz ugla antropoloških teorija. Ukratko, traži se patern u iskazima i objašnjenje komunikacijske funkcije konkretnih oblika verovanja – šta one govore o zajednici i njenim pojedincima koji imaju takva verovanja, šta ta verovanja impliciraju, itd.

            Ako vas zanima kako izgleda teorijska nadgradnja ove tematike, možete pogledati Sinanijev rad Priviđenja u zapadnoj Srbiji jer on zapravo predstavlja preradu nekih delova iz ove knjige, pa može poslužiti i kao neka vrsta dajdžesta ili privjua.

            Ako vas, međutim, više zanimaju "strašne priče" iz naroda, sakupljene u ovoj knjizi, evo 8 primera od ukupno 75 obrađenih ovde.

Nada Mitrović iz sela Negrišori, krenula je jedno veče da uzme predivo od komšinice i da joj odnese vunu koja tek treba da se isprede. Put kojim je morala da prođe vodi pored Potajnika, potoka koji se nazalzi na udaljenosti od, oko, dva kilometra od njene kuće.

Potajnik prati jednu deonicu puta od Markovice ka Lučanima, preko planine Jelice. Nalazi se dosta ispod nivoa kuda prolazi asfalt i gotovo da se ne vidi od guste šume koja oko njega raste. U celom kraju razvijeno je verovanje da se na tom delu puta priviđa, za to mesto su vezane brojne misteriozne priče i ljudi, obično, izbegavaju da tuda prolaze noću, mada obilaženje te deonice pre predstavlja mali problem.

Veruje se da se tu priviđa jer je u Potajniku stradao neki vojnik, ali i zato što je tu poginuo i jedan čovek iz sela. On se obogatio držeći seosku kafanu, i kupio je kočiju, koju su vukla dva para konja. Često je njom prolazio kroz selo, tek da bude viđen. Jednom prilikom konji su skrenuli sa puta („nešto ih je nateralo“) i sleteli niz liticu pravo u Potajnik. Bogati kafedžija nije preživeo ovaj pad.

Nada je, dakle, uzela svoje predivo i krenula nazad kući. Mrak je već uveliko pao ali ona se nije plašila ni nije verovala u priče koje se vezuju za ovaj deo puta, koji je upravo morala da prođe. Međutim, kada je stigla do mesta za koje se veruje da je na njemu stradao pomenuti vojnik, odjednom je počela da se čuje buka ispod nje, u potoku – kao da neko krši i lomi granje. Pomislila je, u početku, da se to čuje neki lovački pas koji je zalutao ali buka je postajala toliko snažna da nijedna životinja, posebno pas, nije mogla da je proizvodi. Požurila je kući trudeći se da se ne obazire, ali se zvuk kretao paralelno sa njom, kao da je prati u stopu. Tako je bilo sve do prvih kuća, gde je neko od komšija zaostale radove privodio kraju, te je upravo upalio traktor. Kako se začuo zvuk traktorskog motora – tako je nestala buka koja je pratila u potoku.

* * *

Veoma neobičan doživljaj imao je i Milutin Jovićević. Vraćajući se u sumrak kući, na jednom delu puta izdignutom na prdu pored šume, začuo je kako je snažno zašuštala šuma. Huk je bio izuzetno jak. Kada bi on zastao, i huk bi nestao, ništa se ne bi čulo. Dok je hodao hučanje se čulo ali se drveće nije talasalo niti se lišće pomeralo. U jednom trenutku je pogledao na susedni brežuljak i video preko šume razapeto ogromno platno (kao filmsko). Preko njega su prelazile senke kao oblaci i poprimale razne oblike – oblik ljudskog tela, životinje, drveta – zatim gubile formu i ponovo je dobijale. Dva puta je pokušavao da skrene pogled sa ovog prizora i potom ponovo pogleda ne bi li prikazanje nestalo, međutim, i dalje je jasno video platno.

Kada je treći put pogledao na isto mesto, platno je nestalo. Kada je došao kući ispričao je porodici šta je video. Protumačili su ovaj slučaj kao loš znak, jer se njegova tašta u to vreme nalazila u bolnici a malo potom je, zaista, i umrla. Milutin je sklon da pomisli da je to platno predstavljalo mrtvački pokrov.

* * *

Na već pomenutom mestu, Ravnom liješću, gde je M. Stoković video vilu, prolazi put ispod koga je ranije bio potok i poveći basen stajaće vode. Sva ta voda sada je odvedena u rezervoare iz kojih se dobar deo sela Loret napaja vodom. Veoma često se, baš na tom mestu, noću, moglo čuti bućkanje vode, prskanje i žamor, lupanje korita kao kad veća grupa devojaka ili žena pere veš. Momci i devojke koji bi se tim putem vraćali sa igranki ili ljudi koji bi se vraćali sa komišanja ili kakvog drugog posla, često su bili u prilici da čuju te zvuke iako se ništa nije moglo videti. Zvuci su se najčešće čuli oko ponoći do dva ili tri sata ujutro, a nakon toga bi mesto utihnulo.

Radoje, deda Milena Anđelkovića iz Žlna, koji nam je ovu priču ispričao, imao je kuću na jednom uzvišenju u selu. Njegov prijatelj, Konstantin, živeo je na susednom uzvišenju. Jedne noći neko je zakucao dedi Radoju na vrata. Čuo je glas svog prijatelja Konstantina kako za gove da izađe napolje. Pošto je bilo jako kasno Radojeva supruga se uplašila misleći da je u pitanju osenja i savetovala je mužu da ne odgovara. U isto to vreme, i Konstantinu je neko lupao na vrata i dozivao ga da izađe, ovoga puta, Radojevim glasom. Ni Konstantin se nije odazvao. Milen veruje da je to osenja pokušala da ih izmami na otvoren prostor ne bi li ih uzjahala, ali je ućutala i odustala od svoje namere kada je videla da se njene potencijalne žrtve nakon nekoliko pokušaja ne odazivaju.

* * *

Milovan Polić iz Rasne se jedne kasne večeri, sa kolegama, vraćao kući iz Požege, sa posla. Na jednom mestu su im se putevi razdvajali i on je nastavio sam ka svojoj kući a ostali su nastavili dalje, u grupi. Malo zatim, pošto je ostao sam, čuo je kako mu u susret ide nešto kao fijaker sa praporcima. Zastao je i ubrzo, sasvim jasno, mogao je da čuje kako pored njega prolazi vesela kolona svatova – zvona, praporci, vriska, gajdaši, buka – ali ništa nije mogao da vidi ma koliko se trudio. Otrčao je za zvukom koji je otišao ka njegovim kolegtama, sa kojima se malo pre toga rastao, ali kada ih je sustigao saznao je od njih da nisu čuli niti primetili bilo šta neobično.

* * *

Jedne večeri su Milovan Sarvan i njegova supruga išli u posetu njenoj familiji u jedno od susednih sela. Išli su peške. Kad je trebalo, na jednom mestu, da pređu preko puta koji dolazi od seoskog groblja, čuli su jasno zvuk koji je bio isti kao onaj koji, kad se kreću, proizvode šinska kola – „ona stara drvena“. Zvuk se kretao od groblja prema njima i oboje su ga čuli. Međutim, u blizini nigde nema šina niti vozova. Oni su ubrzano nastavili dalje a zvuk je nestao za njima, otprilike, na mestu gde su prešli preko puta koji vodi na groblje. Nakon nedelju dana njoj je preminuo otac.

* * *

Dana Rakić mi je ispričala sledeći slučaj. Njen svekar Desimir je bio u bolnici već duže vreme i porodica je već počela da pomišlja da neće preživeti bolest. Jedne noći (bio je petak), kada su ona i njen suprug legli da spavaju i ugasili svetlo, ona je čula da se nešto kotrlja po drvenom podu sobe, pored njihovog kreveta. Čulo se kao da je neko bacio kliker da se otkotrlja. Pošto su bili sami u sobi a zvuk se jasno čuo (suprug je zaspao), probala je da vidi šta se to dešava ali ništa nije mogla da uoči. Pošto je zvuk nestao, potrudila se da ne misli više o tome i probala je da zaspi. Međutim, nedugo zatim, neko kao da je pokušavao da joj svuče jorganski pokrivač sa kreveta. Par puta ga je vraćala misleći da sam spada, ali kada je vučenje postalo snažno, samo se ućutala, uhvatila pokrivač i upinjala se da ga zadrži na sebi.

Ovo se ponovilo nekoliko puta i potom je nestalo. Sutra, u subotu ujutro, javili su im da joj je svekar te noći preminuo u bolnici.

* * *

Često se u selu dešava da se čuje drekalo. Tada se okolinom prolamaju izuzetno snažni krici. Drekalo se javlja kasno uveče, kada se već smrači, ali i pred zoru, kad neko treba da umre. Zvuk se prolomi od određenog mesta gde se drekalo nalazi i prostire se putem kuda „meit“ (mrtvac) treba da prođe – sve do groblja. Veruje se da će neko umreti iz familije koja se nađe na putu kuda se ovaj krik prostire.

Kažu da su ljudi mogli i da vide drekalo pred zoru, odnosno, u svanuće. „Drekalo ima glavu kao vratilo na kom žene tkaju, a donji deo mu je račvast, drekalo leti i krešti“. Milutin Vrka se jedno veče vraćao kući putem koji prolazi pored groblja. Prilazio je jednom dvorištu u kome je komšija cepao drva kod kazana za rakiju, kada se prolomio krik koji je poticao od drekala. Milutin se ukopao i nije pravio ni najmanji pokret. Krik se čuo još dva puta približavajući se groblju a potom je nestao. Čovek koji je cepao drva je pozvao Milutina po imenu ali je ovaj ostao nem – jer u takvim situacijama se ne valja odazivati niti bilo šta pričati da se onom koji progovori ne bi šta loše desilo.

* * *

  

Brana Stamenković iz Žlna je bila jedne večeri sa svekrvom na njivi pošto ju je trebalo zaliti. U jednom trenutku pored njih je prošla muška prikaza u belom a svekrva je rekla Brani da ćuti, da prevrne pregaču i da se prekrsti. Njih dve su ostale tihe i nepomične a prikaza u belom je odmakla i zatim potpuno nestala. Brana nam je ispričala i za slučaj koji se desio njenoj prababi koja je živela u blizini vodenice. Na kući u kojoj je živela nisu imali stakla na prozorima, već su umesto njih stavljali papir. Jedne noći ona je ostala budna do kasno i prela, kada je čula da „nešto“ kuca na prozor i obraća joj se: „Maro, jesi'l tu?“. To „nešto“ je dozivalo nekoliko puta i zvalo je da iskoči kroz prozor. Mara je sedela u kući i nije se odazivala. Pojava koja je dozivala, za koju veruju da je bila osenja, išla je oko kuće i pevala „Kolo, kolo, okol, kolo crevo!“ ne bi li uspela da izvuče Maru iz kuće. Već vidno uplašena, Mara je prevrnula odeću naopako i prekrstila se, a zvuci koji su dolazili spolja su utihnuli.

* * *

BRAT 2 (Брат 2, 2000)

**(*)

3-

Simpatičan je taj Šalabalabanov! Lepo je iskoristio krimić da iznese jednu sasvim upečatljivu, zaokruženu i ubedljivu sliku Rusije u pokušajima da stane na svoje noge (u BRAT 1), odnosno jednu slabo-utemeljenu nacionalističku anti-američku tiradu (u BRAT 2).  

            Prvi BRAT je svakako umjetnički uspešniji, precizniji, iako se sve vreme mora posmatrati kao metafora, pošto na bukvalnom, pa čak i žanrovskom nivou – vara (da ne kažem: vređa pamet gledaoca). Pre svega, akcione scene su prilično slabe, u svim Balabanovljevim filmovima, sa vrhuncem u VOJNI (tj. RATU), gde dve grupe voze paralelno jedna s drugom na maloj udaljenosti, i pucaju sve u 16 jedni na druge, sa nimalo efekta, kao da koriste one crvenomundirske tandžare od pre 200 godina s kojima nisi čoveka mog'o pogoditi na 30 metara, a ne najsavremenije (rusko!) naoružanje!

Danjila, glavni junak u BRATU svaki krimi problem pred kojim se nađe rešava sa lakoćom koja je skoro naučnofantastična! Nema tu problema, prepreke, preokreta, komplikacije: sve ide glatko, kao u Zekinom Četvrtom Čoveku! U prvom BRATU Danjila u stan svog brata, gde ga ogrezli krimosi čekaju u zasedi, prosto uđe na sporedni ulaz (koji ovi debili, kao, ne čuvaju!) i pokoka ih ko malji deca! 

U BRATU 2 isti taj Danjila, da bi ušao u nebodersku, dobročuvanu kancelariju glavnog zlikovca, Amera, sve što treba da uradi jeste – da se popne požarnim stepenicama i tako dođe do ovoga sleđa! Pored toga, zlikovci u njegovim filmovima imaju dosadno predvidivu sklonost da se – čim ih neko samo malo pritegne – smesta rasplaču, raslinave i počnu da puze po podu moleći za milost. Gde su tu nemilosrdni vitezovi ruskog asfalta, kako su ove plačipičke uopšte postale strah i trepet pristojnog sveta?

            U drugom BRATU ima jedna "akciona" scena koja je toliko bezvezna da je (nenamerno) smešna: nigra-pimp sa svojim nigra-pajtašima krene uz stepenice da sjebe superjunaka, Danjilu, a ovaj i ne ustajući, i ne gledajući u njih (a kamoli nišaneći), provuče pištolj iza ugla, tj. iza otvorenih vrata, opali nekoliko metaka naslepo – et voila, eto gomile mrtvih crnaca na stepeništu!

            U istom filmu ima i jedna ideološki sumnjiva scena: naš neustrašivi i neprejebivi superjunak upadne u leglo zlih, i "obračun" sa njima snimljen je kao u nekoj pucačkoj video igrici iz prvog lica. Sad, u kontextu militantno antiameričkog filma, imalo bi smisla da AMERIČKI zlikovci (kao predstavnici video-game kulture) na taj način ubijaju naše dobre momke, ali obrnuta implikacija u tom kontextu zaista glupo deluje, i zapravo, rekao bih, prosto sugeriše LENJOST ili nezainteresovanost Barabanova da režira akcione scene. Uostalom, čak i u B1 on ključnu scenu – prvu asasinaciju koju izvede naš junak – "reši" tako što kamion prođe ispred žrtve tik pred ispaljivanje metka, tako da samo ubistvo i ne vidimo! 

U BRATU 2 se njegov umeren, kol'ko-tol'ko suzdržan stav iz B1 pretvara u zadrtu tiradu: njen antiamerikanizam JESTE okrepljujuć po sebi, i lagaću ako kažem da mi nije bio zabavan, u određenoj meri. Avaj, tome ipak moram da dodam da njegov antiamerikanizam deluje kao antiamerikanizam nekoga ko u Americi niti je bio (sem nakratko, radi snimanja ovog filma), niti šta o njoj zna (sem što je video u filmovima i čit'o u novinama), niti šta želi da zna: dakle, "ideje" na prvu loptu, iskrivljene, zadrte… 

...predrasude kakve sam i sam slušao po svom povratku iz USA od ljudi koji tamo nikad nisu bili, ali su (maltene bolje od mene) "znali" kako je tamo, šta je Amerika i tako to – a da, u tom pogledu, sve to nije ni blizu recimo fon Trirovom slojevitom seciranju Amerike sa distance.

            Mogao bi se uporediti njegov antiamerikanizam sa antiamerikanizmom sirotog pokojnog Rumuna, Kristijana Nemeskua (CALIFORNIA DREAMIN') – i videćete krupnu razliku između istinskog umetnika (Nemeskua) i umetnika koji se u ovom filmu svodi maltene na populističkog nacionalističkog zabavljača (Trlababalanova).

            Nemesku ne štedi Rumune: pokazuje ih kao korumpirane kukavičke šovinističke inadžije, itd. Ne štedi ni Amere, daleko od toga: svakome daje po zasluzi, ali oseća se POŠTENJE u stavu. Ne vara. Ne laže. Ne krade. Ima jasan STAV – ali taj stav niti je propovednički izražen, niti se nabija na nos, niti je simplicistički (kao kod nas i Rusa milion miliona!). Naprotiv, u KALIFORNIJI se vidi dubina uvida baš kroz svest o kompleksnosti situacije sudara različitih kultura.

            Bambalanov u B2 eksplicitno idealizuje patriotizam i rusku dušu i još explicitnije osuđuje Ameriku (onako kako je on /ne/vidi), ne samo kroz iskonstruisane situacije, nego i kroz verbalne tirade i naravoučenija tokom scene u kulminaciji u kojoj naš ruski Super-Danjila zajebe Amera a) tako što mu se prikrade požarnim stepenicama; b) pobije mu sekretarice; c) natpije ga u votki; d) pobedi ga u šahu; e) navede ga da cmizdri i puzi po podu i f) održi mu bukvicu u stilu "Šta je, Ameri? Gde vam je sad vaša moć? U parama, a?"

            Lepo je to kao sentiment, ali nije adekvatno dramaturški upriličeno, iako je BRAT 2, da ne bude zabune, u suštini dinamičan, neprestano zabavan i napadno gledljiv film koji se, uz gorenavedene ograde, ipak preporučuje za gustiranje, iako spada u "donji dom" opusa nedavno umrlog Balabanova (koji se, eto, tako pridružio prerano stradalom glavnom glumcu u oba BRATA, Sergeju Bodrovu mlađem). 

THE CONSPIRACY AGAINST THE HUMAN RACE – Thomas Ligotti

          

          Gledate li seriju TRUE DETECTIVE? Ne? Pa šta čekate, Ghoulov Pečat Preporuke? Imate ga! To je izuzetna, možda se čak može reći genijalna serija: preostala je još jedna epizoda do kraja, pa ću se, kad to sve bude završeno, oglasiti sa definitivnim sudom i rivjuom, ali i pre toga, ako dosad niste – skidajte to i gledajte pod hitno. A paralelno s tim, dok čekamo završnu epizodu, evo savršene lektire da se prekrati vreme!

            Jedan u nizu kvaliteta pomenute serije je i njena jaka literarna zaleđina: ne samo što je scenarista Nik Picolato pre svega odličan (objavljivani) pisac, nego je i scenario pun eksplicitnih i implicitnih aluzija na neke klasične i moderne majstore horora. Prilično prominentan među njima je Tomas Ligoti. O njegovoj prozi već sam na blogu pisao OVDE, pa bacite pogled ako vam je to promaklo.

            Ovog puta želim da vam skrenem pažnju na Ligotijevu izvanrednu NON-FICTION knjigu koja, kao i većina njegovog novijeg opusa (npr. MY WORK IS NOT YET DONE; I HAVE A SPECIAL PLAN FOR THIS WORLD i sl.), ima bombastičan naslov: THE CONSPIRACY AGAINST THE HUMAN RACE. U suštini, to je teorija i praksa nihilizma, sa korenima podjednako u Šopenhaueru i u Lavkraftu, kao i u izvornom budizmu, ali sa nekim modernim misliocima (i naučnicima, i slikovitim ekscentricima) dodatim da ilustruju osnovnu ideju knjige: da je samosvesno postojanje u ovom svetu greška, da zahteva više patnje i muke nego što vredi, i da je svekolika egzistencija – kako to Ligoti bombastično definiše – MALIGNANTLY USELESS!

            Možda ste se primili na pojedine mračno-otkrovenjske replike koje u PRAVOM DETEKTIVU izbacuje harizmatično-mračni Rast Kol (Metju Mekonahi). Evo nekoliko transparentnih LIGOTIZAMA iz serije.  

            Samosvest je neprirodna i protivprirodna perverzija; sopstvo je iluzija; mi smo ništa koje misli da je nešto a najbolje bi mu bilo da i formalno više ne postoji:

"I think human consciousness, is a tragic misstep in evolution. We became too self-aware, nature created an aspect of nature separate from itself, we are creatures that should not exist by natural law. We are things that labor under the illusion of having a self; an accretion of sensory, experience and feeling, programmed with total assurance that we are each somebody, when in fact everybody is nobody. Maybe the honorable thing for our species to do is deny our programming, stop reproducing, walk hand in hand into extinction, one last midnight, brothers and sisters opting out of a raw deal."

Mi smo samo smrtne, mesnate marionete:

"People... I have seen the finale of thousands of lives man. Young, old, each one was so sure of their realness. That their sensory experience constituted a unique individual. Purpose, meaning. So certain that they were more than a biological puppet. Truth wills out, everybody sees once the strings are cut off all down."

            Ipak, ovo su samo sporadične replike u seriji koja ipak nije nihilistička, nego sa srodnim idejama samo povremeno koketira (otud masovna popularnost). Ako želite da baš zaronite u totalno crnilo – a da tamo, ipak, uživate u divnim jezičkim konstrukcijama, nadahnutim crnoduhovitim frazama i mislima, u dražesno neodoljivom gaženju organizovane religije i njenih metafizičkih pretenzija uz istovremeno utabavanje pod zemlju izvikanih klasika horora (Bletijev ISTERIVAČ ĐAVOLA) u poređenju sa genijalnošću Lavkraftovog Č. D. VORDA – e, onda obratite pažnju na ovaj izbor nekih od lucidnijih, duhovitijih i pametnijih deonica iz Ligotijeve must-have knjige THE CONSPIRACY AGAINST THE HUMAN RACE.

            Sve vam je jasno kad vidite citate na njenom početku, koji kažu:

“I have to admit that the results of these considerations won’t amount to anything for anyone who ‘stands in life still fresh and gay,’ as the songs says.”

—Jean Améry, On Suicide: A Discourse on Voluntary Death

Look at your body—

A painted puppet, a poor toy

Of jointed parts ready to collapse,

A diseased and suffering thing

With a head full of false imaginings.

—The Dhammapada

   The Thomas Ligotti SHOW   

  (The Cult of Ghoul MIX) 

  Excerpts from   
  THE CONSPIRACY AGAINST THE HUMAN RACE   

Schopenhauer wrote: “Let us for a moment imagine that the act of procreation were not a necessity or accompanied by intense pleasure, but a matter of pure rational deliberation; could then the human race really continue to exist? Would not everyone rather feel so much sympathy for the coming generation that he would prefer to spare it the burden of existence, or at any rate would not like to assume in cold blood the responsibility of imposing on it such a burden?”

Someone once said that nature abhors a vacuum. This is precisely why nature should be abhorred. Instead, the nonhuman environment is simultaneously extolled and ravaged by a company of poor players who can no longer act naturally. It is one thing for the flora and fauna to feed and fight and breed in an unthinking continuance of their existence. It is quite another for us to do so in defiance of our own minds, which over and again pose the same question: “What are we still doing in this horrible place?”

Contra Schopenhauer, Nietzsche not only took religious readings of life seriously enough to deprecate them at great length, but was hellbent on replacing them with a grander scheme of goal-oriented values and a sense of purpose that, in the main, even nonbelievers seem to thirst for —some bombastic project in which persons, whom he also took seriously, could lose (or find) themselves. Key to Nietzsche’s popular success with atheist-amoralist folk is his materialistic mysticism, a sleight of mind that makes the world’s meaninglessness into something meaningful and transmogrifies fate into freedom before our eyes.

So they trust in the deity of the Old Testament, an incontinent putz who soiled Himself and the universe with His corruption, a born screw-up whose seedy creation led the Gnostics to conceive of this genetic force as a factory-second, low-budget divinity pretending to be the genuine article. They trust in anything that verifies their importance as persons, tribes, societies, and particularly as a species that will endure in this world and perhaps in an afterworld that may be uncertain, unclear, or an out-and-out nightmare, but which sates their appetite for values not of this earth—that depressing, meaningless place they know so well and want nothing more than to obliterate from their consciousness.

Newsflash: anyone who must receive instruction in morality will not benefit from it. Those concerned with morality are not the ones who need concern themselves with morality. The ones who need to be concerned with morality are those who will never be concerned with morality.

Should the puzzle ever be put together, it would be the greatest disaster in human history. To piece together a picture of things as they really are in both the human and nonhuman world is not what anyone wants, for it would be the end of us.

Utopias are ersatz heavens unsupported by any knowledge, logic, or portents we have or can ever have. Life is suffering and the promise of a future of non-killing jobs or a jobless leisure is but an inveiglement to keep us turning on this infernal Ferris wheel of life, a booby prize when set beside nonexistence. Pessimist conclusion: at all levels, the systems of life — from sociopolitical systems to solar systems — are repugnant and should be negated as MALIGNANTLY USELESS.

Any killjoy will tell you: “If even one person’s life is a living hell, then the world and any happiness within it is MALIGNANTLY USELESS.”

The result is a being that is not what it believes itself to be, a puppet that cannot realize its puppet nature. Everything in our world coils around this grotesque misconception of ourselves. Our incompetence in seeing through this misconception, these lies that perpetuate us, is the tragedy of humankind.

To salve the pains of consciousness, some people send their heads to sunny places on the advice of a self-help evangelist. Not everyone can follow their lead, above all not those who sneer at the sun and everything upon which it shines. Their only respite is in the unpositive. The best thing for them, really the only thing, is a getaway into bleakness. Turning away from the solicitations of hope and the turbulence they bring to the mind, sanctuary may be petitioned in desolate places —a pile of ruins in a barren locale or a rubble of words in a book wherein someone whispers in a dry voice, “I am here, too.”

What we call “evil” captivates us from childhood to old age, never paling in its seductive entreaties, its heady effects on our imaginations and our glands. We are gluttons for atrocity and yawn at the quiescent. The most prominent of the angels is the one who started a war in heaven. In a milieu where there seemed no place for anything new, he invented evil... and has been on our minds ever since. One thing about infamy — it is never boring.

A self-acclaimed “non-entity” in his own time, Lovecraft has enlarged in stature since his death. This should not be taken as a sign that the world has “caught up” with him. That is not the issue. Neither the public nor the academic mind can embrace the consciousness of Lovecraft any more than it can latch on to that of Schopenhauer or Cioran, much less Zapffe’s. None of these writers portrayed a world acceptable to either average or distinguished heads, not as long as those heads can believe in God or Humanity, not as long as they are disgorging gospels of purpose and meaning and a future as vomitive as the past.

The narrative parameters of The Exorcist begin and end with the New Testament; those of The Case of Charles Dexter Ward could only have been conceived by a fiction writer of the modern era, a time when it had become safe not only to place humanity outside the center of the Creation but to survey the universe itself as centerless and our species as only a smudge of organic materials at the mercy of forces that know us not (as it is in the real world).

The works of both writers (Lovecraft and Poe) have been hooted down for what appears to their critics as bad writing, which translates as meaning that they wrote with an emotional intensity and in a spirit of self-disclosure that violated the rules of detachment to which professional authors largely adhere. True, their prose styles are often high-strung to hysterical. This is not untypical for solitary writers. It is also true that if they had not written as they did, nobody would be reading them today. The possessed quality of their writing is precisely why their works have lasted.

In one of his plentiful moments of fulgurant clarity, Schopenhauer spelled out why he thought that “sexual desire, especially when through fixation on a definite woman it is concentrated to amorous infatuation, is the quintessence of the whole fraud of this noble world; for it promises so unspeakably, infinitely, and excessively much, and then performs so contemptibly little.” The lesson is a straightforward one: everything in this life is more trouble than it is worth.

No one in a productive society wants you to know there are ways of looking at the world other than their ways, and among the effects that drugs may have is that of switching a mind from the normal track. Reading the works of certain writers has a corresponding effect. When receptive individuals explore the writings of someone such as Lovecraft, they are majestically solaced to find articulations of existence countering those to which the heads around them have become habituated. Drawn to peruse further that small library of the hopeless, the futureless, they may happen upon minds whose soundings into certain depths of thought immediately become indispensable to their existence. Some may fall to their knees to hear a voice other than theirs execrating this planet as a nightmarish penitentiary, not excusing its dust as that of a dreamy paradise in the making. By these words they have been confirmed.

The tolerance that we, the people, have for submitting ourselves to a life of toil gives one a sense of why the rulers of this world have such contempt for us and enact their villainies whenever the mood strikes them.

The game is to get the smalltimers to identify with the big-time players, those for whom the lines between money and power have become blurred. This is an elementary con, since on the whole people are only too willing to believe they have a fair stake in the game. (A government-run lottery, which everyone knows as a “stupidity tax,” is proof against arguments to the contrary.) Napoleon referred to his troops as “cannon fodder,” but you can be sure that they spoke well of him, because by doing so they believed they were speaking well of themselves as the sidekicks of a Great Man. Such minds are convinced that they are part of a greater cause than any to which they could aspire on their own. They will argue for it, they will kill for it, and they will die for it. All they require is a paper-thin slice of a humongous pie, a walk-on role in a historical epic, and a few shares of common stock in Project Immortality and Sons, Inc. They will never be allowed or allow themselves to understand the real workings of the system.

Prospective parents may indeed be ogres, but it is too ghastly to contemplate that anyone consciously enters a new vertebrate into the rat race with the idea that its life will be preponderantly an unhappy one. Its death, a cheerless certainty, is another matter. None may plead ignorance on that score. Then how do they do it? How are people able to look their children in the eye without flinching? How is it that they are not haunted by remorse for embroiling them in this high-volume business of putrefying bodies?

But some individuals do not care for the evening news, viewing it is as a ticker tape of fragments and abstracts from a world simmering in its own stupidity. Real-life misery has no coherence to it, no vision to channel. As Mark Twain said, “Life is just one damn thing after another.” Not every mortal who owns a television wants to consume the raw data of the world any more than they must. Instead, they would prefer to attend to the words of someone who will stand up and say, “Life is just one damn thing after another” rather than surrender their heads to some jackass of a news anchor who presents the day’s horror as so many human interest stories and tearful installments of emotional pornography because his corporate overlords figure they can use this kind of stuff to sell advertising minutes. Everyone knows that this is the case. Everyone knows that this is an abomination. And everyone, more or less, is hooked on it.

From the wallflower Brahma to the lame-brained Yahweh to a menagerie of prime movers who spawned the earth and its denizens through unreasoning verve or groaning defecation, Creators come off as a rather sorry bunch. Their products are so shoddy that they are constantly dying out or blowing up or breaking apart right out of the box. And their antics remind one of toddlers who are playing with their toys one moment and smashing them the next. For pure brainpower, Creators are unqualified to carry the deerstalker hat of Sherlock Holmes, a construct that outshines any star set to explode in this spilt-milk of a universe.

As luck would have it, Adam and Eve could no more choose not to do what they did than they could choose not to choose not to choose. . . . And their Master was no help, choosing to keep His own counsel about the booby traps he had strung between the Tree of Life and the Tree of Knowledge of Good and Evil. After they tripped the wire, He had his excuse to throw the recalcitrant twosome out on their ear from Eden, so that they might become the first family of a race of inbreds. As fall guys go, so they went. Lucifer, of course, had inside information, being a longtime acquaintance of the Creator and knowing full well what He was capable of. When paradise was lost, those two people in the Garden of Eden played second fiddle to the Tempter, who also upstaged his former boss and took over the puppet show. It is Lucifer, rather than the Elohim —in singular, plural, or Trinitarian format — who would sustain us, or rather sustain our imagination of ourselves. The Gnostics’ biggest mistake was their attempt to rehabilitate this figure as one of truth and knowledge in opposition to the Old Testament imposter, whom they disparaged as an evil demiurge. Lucifer endears himself to us only as the Lord of Lies, for in this role he is most convincing as a character, which is to say, as a fiction that has been so fully realized that he misguides us with a false feeling of our own reality because we are the ones who made him: he is subordinate to us, especially in the art of lying. For the acephalics among us who have said that the Devil’s greatest trick was convincing the world that he did not exist, it must be said back: if he did not exist, then neither would we. God may have created humanity in his image, as the story goes, but we created the Evil One in ours. In a universe that was already rife with built-in torments, Lucifer, following our lead, chose to complement this standard hell with an optional one of his own making. God was long gone before Nietzsche made his death certificate into a slogan, but no one has yet written the obituary of the Devil. He must endure to represent us to ourselves as the fiendish miscreations of this world—so tortured, so deceiving, so real. He is the true hero of the race, and as long as we keep him breathing, as long as we outrank him and any other beasts of our invention, then we are the immortal, the deathless, the superior, if not literally then at least in literature.

Having this knowledge, we could never be at home in nature. As beings with consciousness, we were delivered into another world —the one that is not natural. All around us were natural habitats, but within our every atom was the chill of the unknown, the uncanny, the unearthly, and even the terrible and fascinating mystery of the holy. Simply put: we are not from here. We move among living things, all those natural puppets with nothing in their heads. But our heads dwell in another place, a world apart where all the puppets are dead in the midst of life.

* * *

            Imajte na umu sledeće: ova knjiga je za najveću sirotinju dostupna onlajn, odavno. Uz malo guglanja možete je naći za free download. ALI! Ipak treba znati da to NIJE "kompletna" knjiga nego njen raniji, kraći draft iz 2007. godine. Ovo je suviše genijalna stvar da je ne biste imali na papiru – tim pre što njeno štampano izdanje predstavlja znatno prerađenu i dopunjenu verziju u odnosu na ovo što imate online. Najpametniji i najpovoljniji način da ovu must-have knjižicu sebi nabavite jeste preko sajta Bookdepository gde je trenutno oko 11 E.

            Za kraj, ili početak (ako Ligotija do sada još niste otkrili niti ste sebe njime do sada častili) evo i ovog draguljčeta: