PRIČA IZGUBLJENE DUŠE – Dinko Tucaković

             U znak sećanja na nedavno iznenada preminulog Dinka Tucakovića, evo jednog ekskluzivnog priloga za još bolje upoznavanje ovog čoveka. Ovo što sledi je, takođe, novi prilog za osvetljavanje jednog opskurnog momenta u istoriji srpskog horora i fantastike na filmu.

            Naime, već sam ovde na blogu pisao o Dinkovom kratkom gothic filmu BERNISA, JAČA OD SMRTI, i napomenuo da je on prvobitno bio planiran ne kao kratki film, nego kao jedna od četiri epizode u dugometražnom omnibusu horor provenijencije. Avaj, bilo je to tik pred rat, propast zemlje, sankcije itd. pa su horori sasvim banalne vrste ugušili ovaj projekat, i na kraju od njega ostade snimljena samo ta jedna epizoda.

            Scenario za to delo napisao je Saša Radojević, koji je u to vreme (kraj 1980-ih i početak 1990-ih) još uvek naginjao žanru: podsećam na njegovu knjižicu (tačnije, esej u formi knjige) MIT O FRANKENŠTAJNU (Muzej Kinoteke, Beograd, 1991; 56 strana; urednik: Dinko Tucaković). U isto to vreme pisao je mini-esej o Džordžu Romeru za RITAM (u vreme kada je MONKEY SHINES igrao na FEST-u), a potpisao je i esej o ovom horor reditelju u SVETLU U TAMI (1991). Saša je bio poklonik žanr filma (u Ritmu je bio pretežno zadužen da pokriva porno filmove na tadašnjem repertoaru), pa je ovaj planirani omaž gotiku Rodžera Kormana bio u duhu tadašnjih njegovih stremljenja. Nažalost, kasnije se okrenuo pravljenju skoro negledljivih artsy filmova (POLJUPCI, itd) a u blizini horor žanra više nije bio viđen.

            Malo se zna o planiranom horor omnibusu koji je trebalo da se zove PRIČA IZGUBLJENE DUŠE. Stoga, u okviru omaža Dinku i kao nastavak aktivnosti začetih mojom knjigom U BRDIMA, HORORI: SRPSKI FILM STRAVE, evo jednog Dinkovog intervjua iz 1994. godine u kome on kazuje nekoliko zanimljivih fakata o tom, u to vreme još uvek planiranom filmu, kao i o drugim stvarima vezanim za svoje filmske aktivnosti.

            Zahvaljujem Dejanu Dabiću, autoru donjeg intervjua, koji je priložio taj članak ekskluzivno za ovaj blog.

            Ako poželite da ga citirate, evo kako:

Dinko Tucaković, "Priča izgubljene duše", Narodne novine, Niš, 19.11.1994. 

            Za lakše čitanje teksta, najbolje je ovaj jpg sačuvati, pa otvoriti u kakvom programu za tu vrstu fajlova.

 

ROZMARINA BEBA – Ajra Levin

Booka, Beograd, 2012

186 str.

Krajem prošle godine najzad je po prvi put na srpskom jeziku objavljen klasični horor roman ROZMARINA BEBA. On je sve do sada u ovim krajevima bio dostupan (i to vrlo teško) samo u pradavnom hrvatskom prevodu, kao ROSEMARYNO DIJETE (Mladost, Zagreb, 1972).

Uzgred moram da zapazim bizarnu činjenicu na potezu Srbija-Hrvatska vs Horror: u vreme SFRJ, Srbija je ubedljivo prednjačila na planu proizvodnje žanrovskih (horor) filmova, dok Hrvati na jedvite jade mogu da se pozovu na IZBAVITELJA, i tu priča maltene staje. S druge strane, dok se u Srbiji izdavalo malo ili nimalo horora (govorim o 1970-im i početku 1980-ih), upravo su Hrvati objavili sva tri ključna moderna horor romana – pored BEBE/DIJETETA, tu su još i Bletijev EGZORCIST (Otokar Keršovani, Rijeka, 1975) i Kingova VIDOVITOST (Mladost, Zagreb, 1981). Poslednja dva navedena tek su nedavno, u XXI veku, s višedecenijskim kašnjenjem, izašli i na srpskom (kao ISTERIVAČ ĐAVOLA, odnosno kao ISIJAVANJE). Šta to kazuje, i da li išta kazuje (Srbi horor snimaju ali ga ne čitaju? Hrvati horor izdaju ali ga ne snimaju...?), ostavljam vama da presudite. 

Činjenica ostaje da je DIJETE izašlo u pradavna vremena, pre 40 godina, i da je ovdašnjim čitaocima, a naročito mlađim generacijama, već duže vremena eventualno moglo biti dostupno samo preko kojekakvih požutelih, iskrzanih Kupindo-Limundo rariteta, uglavnom po preteranim cenama. Sada je ta istorijska nepravda ispravljena: umesto da dajete nerazumne novce za požutelo DIJETE, sada možete dobiti novu, lepu BEBU po pristojnoj ceni i u simpatičnom dizajnu, zahvaljujući izdavaču BOOKA. Da, to je ista ona kuća koja nas je već počastila izvanrednim hororima onog pametnijeg i zabavnijeg Murakamija – Rjua. Time mislim na romane U MISO SUPI i AUDICIJA.

O SUPI sam već pisao na blogu, pa kome je to promaklo, OVDE imate rivju tog izvanrednog horor romana, dok AUDICIJI valjda i ne treba naročita preporuka, jer po njoj je Takaši Miike snimio svoj najbolji (istoimeni) film. Btw. i sa Murakamijem su nas Hrvati pretekli, i par godina pre nas objavili su U MISO JUHI! Da li Srbija zaista misli da bude lider na Balkanu ako stalno kaska u horor izdavaštvu za Hrvatskom, pitam ja vas? Ravnoteža će možda uskoro početi da se uspostavlja, ako Booka ostvari svoju nameru da objavi roman najboljeg živog pisca horora, ali o tome – kasnije. Da se vratimo Levinu.

Da budem iskren, ni ja nisam žurio sa nabavljanjem DIJETETA – BEBE – BABY-ja tokom svih ovih godina kako pratim horor, i to pre svega zbog opšteg konsenzusa da je knjiga toliko dosledno preneta na film (u remek-delu Romana Polanskog) da, maltene, ako ste gledali film, kao da ste čitali i knjigu. To donekle stoji. Ako uporedimo slučaj sa gorenavedenim naslovima, videćemo da je Bletijev EGZORCIST morao da izgubi neke ne baš nevažne stvari na putu do ekrana (bez obzira što ga je sâm autor adaptirao), pa knjiga nudi obilje detalja i podzapleta kojih u filmu nema. A da i ne govorim o brojnim fundamentalnim izmenama koje je genijalni Kjubrik uradio pri adaptaciji Kingovog romana, u toj meri da se budalasti pisac praktično odricao tog filma, pa mu ga je kasnije "popravio" njegov kućni reditelj, antitalenat za horor, Mik Geris. King je, naravno, idiot, jer svakome ko ima trun ukusa i više od dve vijuge u glavi jasno je da je Kjubrik od jednog duboko problematičnog, melodramatičnog, senzacionalističkog palp romana napravio vrhunski masterpis i remek-delo filmske umetnosti. Drugim rečima, onaj ko je samo gledao film, biće zabezeknut time šta sve zapravo stoji u Kingovoj knjizi, kako je izvedeno, i ka kojem kraju vodi...

U slučaju BEBE nema iznenađenja: film Polanskog ne samo što je jedan od 10-15 najboljih horora ikada snimljenih, nego je bez ikakve sumnje i jedna od 10-15 najvernijih adaptacija neke knjige (bez obzira na žanr) u celoj istoriji sedme umetnosti! Zapravo, taj bi film, zajedno s ovom knjigom, trebalo predavati u školama kao odličan primer toga šta biva kada jedan genije uzme više nego solidnu knjigu, verno prenese sve što u njoj stoji (u smislu likova i dešavanja), a opet otkrije u njoj i neke potencijale koje oživi i oplemeni na retko viđen, smislen način, tako da njene kvalitete nadogradi, umesto da ih – kao u slučaju Kjubrika sa Kingovom knjigom – odbaci i uradi nešto sasvim drugačije, svoje. Polanski je, naime, poštovao sva dešavanja, ništa u zapletu nije dirao, a opet – uspeo je da značajno modulira intonaciju, da naglasi i pojača neke druge stvari, bukvalno dodavši elemente groteske, ironije i crnog humora tamo gde njih u izvorniku nema, ili su opazivi tek u tragovima.

Takođe, uneo je malkice više slatke dvosmislenosti u završnu scenu, koja je u knjizi duža i nepotrebno eksplicitna i razbrbljana (Levin nam pokazuje bebu, a Rozmeri eksplicitno artikuliše svoju odluku da nastavi da odgaja Sataninog sina kao svog...), iako je kraj u suštini isti. Or is it? Zapravo, ako se složite s mojim tumačenjem tog filma elaboriranom u FAUSTOVSKOM EKRANU, videćete da je kraj kod Polanskog prilično različit od onoga u Levinovom romanu, iako se tu događa, manje-više, isto... But, the devil is in the details, i tu je Polanski apsolutni majstor!

Sve ovo ne znači da roman ne treba čitati; naprotiv. On je vredan pažnje iz više razloga. Pre svega, film je film a knjiga je knjiga (za slučaj da niste primetili!), i tekst vam pruža više prostora da uronite u taj svet, među te ljude, da osetite više boja, mirisa, ukusa, da čujete više zvukova, da sve to plastičnije opipate i doživite nego što se to može za sat i po ili dva sata filma.

Zatim, ROZMARINA BEBA je izvanredan –školski!- primer vrhunskog saspensa i horora, građenog polagano, suptilnim nagoveštajima čija akumulacija vodi ka tom memorabilnom krešendu, i zaista je bilo uživanje (baš zato što znam zaplet i sve preokrete u njemu) čitati roman sada i pratiti majstora Levina kako lukavo, naoko uzgred, neobavezno, a opet tako pametno i promišljeno, ostavlja nevine "ključeve" i nagoveštaje kojima sprema teren za kasnije. Ovaj kratki i pitki roman zaista je vrhunska pokazna vežba za svakog pisca koji bi hteo da se okuša u pisanju horora: E, TAKO SE TO RADI! Takođe, i za čitaoca koji nema kreativnih (spisateljskih) sklonosti, može da posluži kao egzemplar o tome kako se gradi strava u prozi.

Ovaj roman je zgodan kao primer baš zato što je vrlo svedenog, linearnog zapleta, bez nepotrebnih vrludanja i sumnjivo relevantnih podzapleta i "repova" koji često umeju da vise čak i kod "kralja", tj. Kinga. Nema ovde beskrajnih samodovoljnih dijaloga i onanističkih monologa ili hipertrofiranih digresivnih epizoda koje jedu desetine stranica a ne služe ničemu naročitom: ovo je jedna dobro nauljena mašina koja glatko klizi ka svojoj poenti bez ikakvog rasplinjavanja. Relativna kratkoća, od skromnih 180-ak strana, idealna je za tu priču – dakle, Levin je to sve lepo odmerio, izvagao, i izložio kako valja PRE nego što su u modu ušle CIGLE OD ROMANA, od po 500-1000 stranica beskrajnog beslovesnog nagvaždanja i ceđenja suve drenovine sve u šesnaest, pa na kub.

Osim toga, ovo je komad istorije koji kraj sebe mora imati svaki pravi ljubitelj horora i fantastike: naime, radi se o pionirskom delu, bukvalno PRVOM horor bestseleru, ledolomcu i trailblazeru koji je utro put (nepravedno zaboravljenom) Tomasu Trajonu, zatim (one-hit wonder) Bletiju i naročito Kingu, koji je najviše od svih ovih inkasirao na formuli koju je upravo Levin ovde ne samo kreirao nego i vrhunski otelotvorio. Bukvalno SVE odlike, sve vrline i poneka mana, modernog horor romana, onakvog kakav poznajemo u poslednjih 40-ak godina, sve je to zacrtano ovde: ROZMARINA BEBA je arhetip i prototip modernog horora, i jedan o njegovih svetlijih egzemplara, a to je očigledno – kristalno jasno – čak i sada, tolike decenije kasnije. I mada se ponegde oseti malo patine, moram reći da je BEBA (smeštena u 1966. godinu) prilično dobro ostarila, i bolje se drži od nekih mnogo zastarelijih horor romana iz 1980-ih, recimo.

Uostalom, uverite se i sami. Ipak je ovo knjiga koju svaka domaćinska kuća neizostavno mora da drži kraj uzglavlja, odmah pored Biblije.

PS: Dizajn i štampa su odlični, i knjigu je milina držati u rukama. Prevod je dobar (Zoran Trklja), mada sam povremeno osećao engleske konstrukcije i fraze ispod srpske glazure; nisam siguran da li je to moja profesionalna anglistička deformacija, ili mestimična neminovnost, ili sam se prosto odvikao od čitanja engleske i američke proze u srpskom prevodu. Uglavnom, nisam prevodioca uhvatio ni u jednom stravičnom grehu, ali jesam našao 5-6 mesta gde je to moglo malo bolje i tačnije.

Na primer, "originalna" umesto "prvobitna" (str. 9: "originalna kuhinja... originalna spavaća soba..."); "torbica" umesto "kesica" (str. 15; "pružio joj plastičnu torbicu sa 85 dolara"; jasno je da je u originalu "plastic bag" i mada bag može da znači torbica, dajmo malo budnosti i praćenja konteksta...); "menadžer" umesto "nastojnik" (str. 16; "menadžerima stambenih zgrada"); "Oh, draga" nije baš najbolji prevod uzdaha "Oh, dear" kad čovek nešto prospe (str. 44); "udarivši ga bekhendom u ruku" (str. 80; ne znam šta je ovde stajalo u originalu, možda "backslapped", ali mi ovaj bekhend u kontekstu koji s tenisom blage veze nema nekako bode oči; na str. 135 više je nego očigledno da "room" znači prostor a ne "prostorija", elem, kaže nam se: "a dnevna soba im je u sredini prazna tako da imaju prostoriju" (kurziv prevodioca!)...

Na kraju, odnosno na početku, pitanje – zašto Rozmari a ne Rozmeri?

Možda ja preterujem sa cepidlačenjem i sa traženjem Đavola u detaljima, ali eto – ovo što sam naveo je sve što mi je bar malo zaškripalo, i nije reprezentativno za celinu, koja je inače sasvim korektna.

NAJOČEKIVANIJI HORORI 2013-te (2. deo) – Amerika i Engleska

             Već sam ovde najavio anglo-američke horore vredne čekanja i umerene nade, tačnije one kojima su datumi premijera već bili zakazani, a nekoliko njih je do sada već i izašlo. Videti tu najavu OVDE.

            U ovom delu – drugom od tri – prikazujem odabrane horore, takođe na engleskom, kojima se još ne zna kad će tačno izaći, ali očekuju se tokom ove godine. Ispod ćete naći neke manje izvikane naslove koje sam sakupljao ovde-onde, a nekolicina ih je prošla ispod radara horor sajtova koji su početkom januara kačili slične liste i obznane. Dakle, ovo je Ghoul-exclusive selekcija.

MILO - Jacob Vaughan

A man discovers that his chronic stomach problems are due to the fact that he has a demon baby living in his colon. With Peter Stormare.

RESOLUTION - Justin Benson and Aaron S. Moorhead

The title refers both to narrative solutions and visual clarity, which are slow in coming to Michael (Peter Cilella) after he travels to a dilapidated cabin on a Native American reservation to handcuff crackhead pal Chris (Vinny Curran) to a pipe to save him from an impending OD death. That Michael is compelled to take up this mission by an e-mailed video of Chris that the junkie couldn't possibly have sent (he has no computer) is only the first of many mysteries. When not confronting violent threats from Chris's druggie acquaintances and reservation security thugs, Michael becomes obsessed with a collection of increasingly high-res found media abandoned by French researchers. He believes these sources reveal a tale involving ghosts, telekinesis, demons, portals to alternate dimensions, and other supernatural phenomena.

IN FEAR - Jeremy Lovering

New couple Tom and Lucy are on their way to a music festival, to meet up with friends, camp, and explore their new relationship, when things go terribly awry. The film opens with Lucy in the loo of a pub, while unseen to her, a leering eye stares through a peephole. As she and Tom leave to get on the road, Tom explains there was a slight altercation with a local due to a spilled drink, which he smoothed over with a couple of pints and an apology... Soon Tom and Lucy are lost amidst a maze of overgrown, shrub-ridden back roads, misdirected by signs that have them going in circles, and gradually running out of gas. Let the games begin. The film then becomes an exercise in the cat-and-mouse/automotive terror sub-genre, as things become progressively worse, while we are trapped with Tom and Lucy in a confined space, shoved intimately into their paranoia and mounting questions of just who is out there fucking with their heads. Obvious comparisons to Spielberg's Duel, Campanile's Hitch Hike, and Starret's Race With The Devil.

S-VHS

            Originalnim VHS-om nisam bio impresioniran, kao što i stoji u mom rivjuu. No, ovog puta involvirana su za nijansu jača rediteljska imena (npr. GARETH EVANS – THE RAID!) a i donji rivju zvuči obećavajuće...

Where V/H/S was a raw, lo-fi and frightening odyssey via POV, its sequel is bigger, weirder and even reflective of its predecessor.

The protagonist is undergoing early testing of a sort of cyborg-eye (we are actually a part of him) connected to a chip in his brain and, for research purposes, will record his every move. As he moves about his lavish home, Wingard finds the tech tunes to a frequency he’s unprepared for.

Mixing the simple/classic with clever is often where S-VHS shines. Eduardo Sanchez and longtime producer Gregg Hale (THE BLAIR WITCH PROJECT) tell a tale of zombies by zombies. Some finely repulsive gore and a fantastic first-person car trampling.

Gareth Huw Evans, of THE RAID fame, alongside co-director Timo Tjahjanto (MACABRE, THE ABCs OF DEATH) craft a docu-like chronicle of an Indonesian cult that flies so high, its Fulci-esque destination will leave fists in the air. Quite probably the most insane, “Safe Haven” brings supernatural, demonic reckoning upon on a team of filmmakers who’re finally besieged by a climactic creature with an entrance so very gleefully, savagely rowdy, it’s unforgettable.

HOBO WITH A SHOTGUN’s Jason Eisener finally brings the house down with his penchant for both mischievous sweetness and reckless genre abandon. “Slumber Party Alien Abduction” breathes new life into the traditional design of grey, black-eyed extraterrestrials, as their elongated bodies, constantly creeping, are framed in stylish, eerie, chaotic silhouette. The key, though, is adoring the on-the-cusp-of-teenagedom kids wreaking havoc on an older sister with their parents gone.

UNDER THE BED - Steven C. Miller 

The Aggression Scale director Steven C. Miller returns with “Under the Bed”, an homage to the much loved creature features and Amblin films of the 1980s, in particular “The Goonies” and “Poltergeist”. Of course, with Miller being one of the rising stars of US indie horror, the film unsurprisingly also has a nightmarish quality, making for an intriguing mix that should catch the attention of genre fans who grew up during those heady days of kiddie danger cinema. The film follows a troubled youth called Neal (Jonny Weston, John Dies at the End) who returns to live with his father and younger brother Paulie in the house where their mother died years back – an event which Neal blamed on a monster under the bed which only Paulie has seen too. In the years since, his father has come to believe him to be mentally ill, though soon enough the beast is making its presence known once again, its attention focused on Paulie.

HELLBENDERS 3D - JT Petty

Blasfemija i ludilo!

A new horror comedy said to be in the vein of classics such as The Exorcist and Ghostbusters. Taking place in modern day New York, a team of holy men (consisting of ministers and priests) battle the forces of evil. A group of badass rogue exorcists are led by Clancy Brown.

CURSE OF CHUCKY - Don Mancini

Nisam ni znao da se ovo radi, a eto ga, spreman i gotov, direct to dvd! Piše i režira autor prethodnih nastavaka, pa bi trebalo da ima određen (gledljiv) nivo.

Chucky the killer doll returns to terrorize a family funeral. After the passing of her mother, a young woman in a wheelchair since birth, is forced to deal with her sister, brother-in-law, niece and their nanny as they say their goodbyes to mother. When people start turning up dead, Nica discovers the culprit might be a strange doll she received a few days earlier.

THE GREEN INFERNO - Eli Roth

Eli Rot u svom omažu Deodatu i srodnim kanibalističkim eksploatacijama... Krvi sigurno neće da fali, a mozga – videćemo.

Apparently inspired by Italo mondo films like Ruggero Deodato’s notorious 1980 Cannibal Holocaust and Antonio Climati’s 1988 Natura contro (also known as The Green Inferno and Cannibal Holocaust II), The Green Inferno follows an idealistic student and a group of naive do-gooders who are captured by cannibalistic Indios after their plane crash lands in the Peruvian jungle. In it, a group of student activists from New York City travel to the Peruvian amazon to stage a protest and save un-contacted tribes. Things do not go as planned.

THE QUIET ONES - John Pogue

 The Quiet Ones from Hammer Films tells the story of an unorthodox, but charismatic Professor (Jared Harris) who uses controversial methods and leads his best students off the grid to take part in a dangerous experiment: to create a poltergeist from negative human energy.

HORNS - Alexandre Aja

Prema hvaljenom romanu sina Stivena Kinga, Džoa Hila, posle niza rimejkova vraća nam se Aža u nešto (potencijalno) respektabilniji filmmejking...

Daniel Radcliffe will portray the number one suspect for the rape and murder of his girlfriend. He awakens one morning to find horns starting to grow from his own head and soon realizes their power drives people to confess their sins and give in to their impulses — an effective tool in his quest to discover the true circumstances of his late girlfriend’s tragedy.

SIGHTSEERS - Ben Wheatley

Kill List director Ben Wheatley is back with a bloody romp across the English countryside that sounds as much like Grant Morrison's Kill Your Boyfriend as it does Bonnie and Clyde in SIGHTSEERS.

            BYZANTIUM - Neil Jordan

            Ovo ima srednje-slabe kritike, ali hell, ipak je to Nil Džordanov povratak hororu! Gledaće se, pa makar ga svi živi sa'ranili!

Neil Jordan gets back to doing weird, Neil Jordan-y stuff with BYZANTIUM, a sexy vampire romp starring Gemma Arterton and Saoirse Ronan. So it's disappointing that "Byzantium," his first wade into vampire terrain since 1994's starry "Interview With the Vampire," should prove a lethargic and uninspired take that aims to be something different, but ultimately isn't. Lacking the requisite scares, and blood, that entice gorehounds, this handsome, femme-driven Irish-Brit co-production is likely to fall between mainstream and arthouse categories among the several territories in which it has sold (excluding North America); better returns await in ancillary.  

A FIELD IN ENGLAND - Ben Wheatley 

Follows a small group of deserters fleeing from a raging battle through an overgrown field. As they are captured by O'Neil, an alchemist, they are forced to aid him in... his search to find a hidden treasure he believes is buried in the field. Crossing a vast mushroom circle, which provides their first meal, the group quickly descends into a chaos of arguments, fighting and paranoia, and, as it becomes clear the treasure might be something other than gold, they slowly become victim to the terrifying energies inside the field.

KISS OF THE DAMNED - Xan Cassavetes

A sly tongue-in-cheek tribute to old-school horror films, especially Tony Scott's "The Hunger" and "giallo" maestros like Mario Bava and Dario Argento, Xan Cassavetes' vampire story "Kiss of the Damned" reps a fitting debut feature from the director of movie-buff-tastic docu "Z Channel: A Magnificent Obsession." Saucily thumbing its nose at the insipid teen-love of the "Twilight" franchise, "Kiss" reimagines its bloodsuckers as horny, supercilious Euro-trash with addiction issues, sucking the life blood from naive American thrill-seekers.

CRAVE - Charles de Lauzirika 

Aiden is a hungry, thirty-something, freelance crime-scene photographer who lives in Detroit, where hostility is seemingly everywhere. Like his old friend Pete, a longtime police officer, he’s seen some pretty gruesome things during his career. Aiden shoots kids’ birthday parties to help pay his rent. He’s also somehow plagued with bizarre fantasies, mixing sex and ultraviolence. All this makes Aiden a paranoid, delusional, yet very functional individual. But he’s also a romantic at heart, who fancies Virginia, a cute 22-years-old who lives next door. When things get a little hotter and heavier between them, everything gets twisted, leading to blackmail, drama and murder.

De Lauzirika’s stylized cinematography and themes recall the groundbreaking and influential turns of TAXI DRIVER’s and FIGHT CLUB, while its nicely bleak and gory humour is not too far from DEXTER’s. The film’s duo of Australian-born lead actors is stellar, with Josh Lawson (THE WEDDING PARTY) as the righteous yet disconnected broken main man, and sweet-and-sour Emma Lung (TRIANGLE) as both the object of his desire and reason for his downfall. Plus, you get a cool supporting cast including Edward Furlong (TERMINATOR 2) and genre giant Ron Perlman (HELLBOY himself!).

HEMORRHAGE - Braden Croft 

With an early hat tip to Hitchcock's "Psycho," helmer Braden Croft's micro-budgeted "Hemorrhage" initially hints at an innocent's view of evil. Instead, this thriller, birthed in darkest Canada (Edmonton), positions itself inside a man's schizophrenic hallucinations, never quite fessing up to which horrific episode is real or imagined, and keeping the viewer consistently off-balance. While some of the seams show, and Croft's approach is not entirely new (Lodge Kerrigan's "Clean, Shaven" comes to mind), it's an auspicious debut for a director with a creative eye, and could achieve cult status.

A NIGHT OF NIGHTMARES - Buddy Giovinazzo

The set-up is simple: a boy and a girl (an obscurist music blogger and the obscure singer he’s driven out to interview) are set to spend a peaceful night in a remote cabin in the mountains. Noises, mysterious messages, strange phone calls, and other bumps in the night start to freak them out. Then the girl’s deranged stalker shows up. Then some other things. Is somebody playing nasty tricks, or is there more to the cabin than meets the eye?

Its supernatural elements don’t seem to be subject to any rules, and so many of the various twists and revelations come off as arbitrary. But the film is a clinic in how to render that issue irrelevant.

TOAD ROAD - Jason Banker

Writer/director Jason Banker delivers a very realistic and somewhat depressing look into the world of a group of hard partying friends and the unfortunate results when their irresponsible behavior collides with a local urban legend.

Toad Road revolves around the life of James (James Davidson), a drug-addled slacker that spends the vast majority of his time puking on himself in a chemically-altered haze with his equally useless group of friends. We go from one location to the next so the group can have different experiences each time they drop acid or eat mushrooms. This brings us to Toad Road, an urban legend about a series of gates randomly placed in the woods near them that are rumored to be the actual Seven Gates of Hell. If one were to pass through them, they are (literally) walking the Highway to Hell. And it is around these gates that the true horror of the film happens.

Some nice work was done here on a very small budget. It's extremely trippy, with the characters (and, at times, the audience) questioning reality. Well acted and realistically directed, Toad Road is probably better described as a movie experience. It does take a very long time to get up and running, but if you're into reality bending films, you might dig this.

          U narednom nastavku dolazi glavno: šta nam sprema onaj deo sveta iz kojeg u poslednje vreme dolaze najbolji horori : Španci, Francuzi, Japanci i ostali...

Ghoulish EMITOR 483

            Izašao je novi broj fanzina EMITOR, zvaničnog glasila društva ljubitelja fantastike Lazar Komarčić iz Beograda /broj 483/ februar 2013.

            Ima tu odličnog sadržaja i stvari baš vrednih čitanja, i pritom ne mislim samo na moje napise! Evo šta je unutra:

PRIČE:

- Dejan Ognjanović — ZADUŠNICE (ekskluzivni odlomak)

- Dragana Matović — PRIDOŠLICA

- Pavle Zelić — ROĐEN SPREMAN

- Dragan Cvetanović — ČUVARI PORTALA

POEZIJA:

- Milan Jovanović, iz ciklusa Crni Beograd: PLAVI MOST; GROBLJANSKA; BLOKOVI

PRIKAZI:

- U ZNAKU VAMPIRA (priredio Goran Skrobonja) (Uroš Smiljanić)

- Ratko Radunović — ISTORIJA LJUBAVI MEĐU MIKROBIMA (Dejan Ognjanović)

- Marko Šelić Marčelo — MALTEREGO (Dejan Ognjanović)

FLICKER:

- TWILIGHT — BREAKING DAWN, PART I & 2 (Aleksandar Janjić)

            Što se tiče mojih stvari, ova dva književna prikaza već ste čitali ovde na blogu. Ali zato niste – ekskluzivni odlomak iz moje naredne knjige, ZADUŠNICE. To je jedan moj dosad neobjavljivan rad – na temu zombija u Nišu, Niškoj Banji i okolini, ali ozbiljniji i duži od kratkih mi priča na istu temu koje ste mogli čitati u periodici (PRESSING/TAMNA ZVEZDA; ULAZNICA) i u knjigama (BELI ŠUM). Usput, i crteži zombija uz ovaj post takođe su mojih ruku nedelo (preminuli rad, iz 20. veka).

Što se mene tiče, to je po formi i sadržini kratki roman; za većinu (tj. za ove što samo znaju da broje slova) to će, zbog dužine, biti novela. Neka im bude: ako je SRCE TAME novela, ako je DŽEKIL I HAJD novela, ako je OKRETAJ ZAVRTNJA novela – onda su to i ZADUŠNICE! U svakom slučaju, to je moje najopširnije i najambicioznije bavljenje temom živih mrtvaca, odnosno moje dosad najsurovije obračunavanje sa rodnim mestom, rodnom zemljom i rodnom planetom. U EMITORU možete da pročitate poprilično parče (oko ¼ ukupnog teksta) i da tako odlučite da li biste to čitali do kraja kada, na proleće, bude izašlo kod Tardisa.

            Iz ostatka sadržaja izdvajam novu Zelićevu priču – na neviđeno, ali on je u zadnje vreme sve bolji, i verujem da je vredna čitanja. Preostale dve priče su anyone's guess, mada od Matovićke ne treba očekivati ništa dobro (njena priča u VAMPIRICAMA je izrazito amaterska i slaba). U pitanju je bukačica a ne pisačica...

Zatim, tu je opsežan, detaljan i lucidan osvrt na zbirku U ZNAKU VAMPIRA iz pera dokazanog majstora te vrste štiva (i to ne kažem samo zato što je pohvalio moju priču – a ni zato što ju je netačno nazvao mizoginom), "Meha Krljića"! Najzad, tu je i smehotresni Janjić (nekim forumdžijama poznat i kao Harvester), deklarisani ljubitelj loših filmova koji se, ovog puta, prepustio dražima poznijih SUMRAKA i vratio se da ispriča kako se tu proveo. Siguran sam da je uživao, a i vi ćete u njegovom tekstu.

Ako se još dvoumite, evo vam je reč urednika da vas prelomi!

Reč urednika

Ono po čemu je ovaj najnoviji broj Emitora poseban, osim zaprepašćujuće činjenice da je izašao svega dva meseca nakon prethodnog broja, jeste i to što je u međuvremenu završen drugi konkurs za najbolju SF&F priču Lazar Komarčić/Anomalija. I pre nego što, nadam se do kraja godine, budete čitali najbolje priče sa konkursa u „Anomaliji #2“, imaćete priliku da u narednim Emitorima pročitate nekoliko priča kojima je malo nedostajalo da se nađu u zbirci. Prva među njima je „Čuvari portala“ Dragana Cvetanovića, znanog nam po priči „Čarlijev svinjac“ („Anomalija #1“). Ponovo je u pitanju psihodelični horor, još dodatno obogaćen humorom ali i apsolutnom nebrigom za pripovedačke konvencije, što, zapravo, u ovoj priči ima nekog šarma (ali ne pokušavajte ovo kod kuće!). Međutim, to nije najveća ekskluziva ovog broja! 

Već na samom početku očekuje vas ne priča, već odlomak iz novele „Zadušnice“ Dejana Ognjanovića — samo u Emitoru — dok ćete novelu u celini moći da pročitate u istoimenoj zbirci priča (o zombijima) koja će se pojaviti u štampi tokom ove godine. Između ove dve priče, tj. odlomka i priče, nalaze se još dve nešto kraće: jedna je od autorke kojoj je ovo prva objavljena priča u Emitoru, a u pitanju je „Pridošlica“ Dragane Matović, dok je drugu priču potpisao naš stari znanac Pavle Zelić i ona se zove „Rođen spreman“. Još jedno malo iznenađenje jeste i to što nakon proznog sledi mali blok poezije. I ranije bi se u Emitoru pojavila po koja pesma, ali od ovog broja ideja je da tako nešto postane uobičajenije a možda čak preraste i u stalnu rubriku. U ovom broju predstavljamo vam tri pesme Milana Jovanovića iz ciklusa „Crni Beograd“ koje bi se mogle ukratko opisati kao urbani horor. Posle priča i pesama slede prikazi knjiga a na kraju i filmova, i ovde vas čekaju u tom poslu već iskusna piskarala — Uroš Smiljanić, Dejan Ognjanović i Aleksandar Harvester Janjić koji konačno dovršava svoj mazohistički obračun sa „Twilight“ serijalom (on ih gleda kako mi ne bi morali!), i to uz nezdravu duplu dozu poslednja dva filma. I to je to. Kraj sadržaja ovog broja, a ujedno i kraj ove, nadam se milosrdno kratke uvodne reči.

Do proleća, i novog Emitora…

Miloš Cvetković

 

            Kako nabaviti ovo blago, pitate se vi?

Lako!

Najlakše je da tu sektu savatate tokom njihovih okupljanja ponedeljkom u 19h u sali na I spratu Doma Omladine u Beogradu – ili da, sa omanjom maržom, primerak kupite u knjižari BEOPOLIS.

Dakle:

* ponedeljkom na sastancima Društva u Domu omladine Beograda

* knjižara Beopolis, Beograd

* Lemijeva knjižara, Novi Sad

* naručivanjem (imejl, Fejsbuk, Tviter (pošaljite ime i adresu na koju treba poslati broj)  

Cena: 200 dinara (+50din poštarina ako ne preuzimate lično, ukupan iznos uplatiti na tekući račun Društva „Lazar Komarčić“: 255-9118-69)

Besplatno preuzimanje

direktno, pdf http://issuu.com/emitor/docs/emitor483

AMOUR (2012)

***

3-

             Priča o ljubavi obično ugnjavi, rekao je Pesnik, a ja se složio.

            Ali ima još jedna evergrin mudrost primenjiva na ovaj film: u dobru je lako dobar biti – na muci se poznaju junaci. Odnosno, pravi ljubavnici.

            Hanekeov najnoviji film alternira između efekta ugnjavljenosti i svežine otkrovenja, i zbog toga od mene ima polovičnu ocenu, ni tamo ni ovamo. Obrazložiću.

            Ljubav je nešto što se marketinški plasira i eksploatiše kao stvar za decu i omladinu: zagrljeni tinejdžeri, poljupci među omladinom, vitki mladi i glatki ljubavnici pred zalaskom sunca... Dojke čvrste i nadignute, stomaci glatki, guzovi loptasti, mišići tvrdi i zategnuti... draže nas sa "Volim te" čestitki i razglednica. Uostalom, ne zaboravimo da najčuveniji ljubavni par – sinonim zaljubljenosti – sačinjava dvoje iz današnjeg ugla kriminalno premlade dece: 13-godišnji Romeo i Julija.  

Da, za slučaj da odavno niste čitali Šekspira, ili ste ga primili samo kroz medijaciju Holivuda (gde su ove zaljubljenike igrali više nego punoletni glumci), poster boy & girl za LJUBAV su, zapravo, deca. Što, na neki način, ima smisla, jer ta vrsta izbezumljenosti potpaljene biološkim nagonima ima smisla dok je raspiruju uzburkani mladalački hormoni, dok se posle toga obično transformiše u nešto drugo: posvećenost, požrtvovanje, dužnost, poštovanje, naviku itd. To, u skoro-idealnim uslovima kakvi se sreću jedva jednom u sto slučajeva. O preostalih 99 često čitamo u novinama: preljube, razvodi, ubistva i samoubistva...

Embrouz Birs je ljubav definisao kao "privremeno ludilo koje se može izlečiti brakom ili sklanjanjem pacijenta od uticaja pod kojim se razboleo." U jednom od sto slučajeva čak ni brak ne uspeva sasvim da zgasne onaj izvorni plam, i baš o takvome govori Hanekeov film. On dekonstruiše najmanje dva opšta mesta, ili barem klišea vezana za tzv. "ljubavne" filmove. Prvi, da je to stvar omladine, sa omladinom, za omladinu. On za protagoniste uzima par čije udružene godine iznose negde oko 170. Drugi kliše je onaj "a onda su živeli dugo i srećno do kraja života." Haneke kao da kaže: "Happily ever after? E pa, neće da može! Niko ne živi srećno, a naročito ne do samog kraja." Otud bi kao alternativni naslov ovoga mogao poslužiti naziv jednog od meni najomiljenijih ljubavnih (?) filmova ikada: KRAJ JEDNE LJUBAVNE PRIČE (THE END OF THE AFFAIR) Nila Džordana.

Znači, umesto da nam, kao i 99% drugih filmadžijskih eksploatatora nagona zaljubljene mladalačke publike za povlađivanjem njihovim hormonima, prikazuje ŠTA SE ZGODI KAD SE LJUBAV RODI, Haneke govori o tome ŠTA SE ZGODI KAD SE ŠLOG DOGODI: kad ljubljena žena počne da se pretvara u senilnu, moždano oštećenu i telesno nepokretnu ljušturu a kad njen voljeni, umesto da se bori sa nenaklonjenim roditeljima, društvenim konvencijama, njenim kretenskim dečkom (čije mesto želi da zauzme) ili već tako nekom oveštalom preprekom iz žanra "ljubavnih" filmova – ovde ima da se bakće sa njenim hranjenjem, zapiranjem i menjanjem pelena za odrasle. E, na toj muci se poznaju pravi junaci.

Vaš odnos prema ovom filmu zavisiće od mnogih faktora, a pored ostalih i od toga koliko duboko i iskreno ste voleli + kontemplirali nad ljubavlju i drugim, s njom indirektno povezanim životnim pitanjima. Ako ste do sada pretežno obitavali u izmaglici seksualnog nagona i njegove šminke, ne misleći mnogo o tome šta donosi sutra (a kamoli – šta donosi 30 ili 50 godina od sada), i ako ste dopustili da vam Industrija Ljubavi Inc. ugradi svoje šablone kao većini parova čije uzidane fraze slušamo i pavlovljevski ugrađene reflekse gledamo u emisijama 48 SATI SVADBA ili SVE ZA LJUBAV, onda će vašim holivudizovanim i sapunskooperizovanim svestima Haneke doneti pravi ŠOK (da ne kažem: ŠLOG) svojim filmom. S druge strane, pametnijima i promišljenijima teško da će reći ili pokazati nešto novo. Odnosno, njegova relativna novost sastoji se samo u suprotstavljanju oveštalim filmskim klišeima – ali teško da postoji neki čitalac ovoga (a naročito na Balkanu, gde zbog načina života i premasne ishrane šlog predstavlja jedan od tri glavna uzroka smrti) koji ne zna za sličnu životnu priču iz svog najbližeg, porodičnog ili barem komšijskog okruženja.

Hanekeova LJUBAV, dakle, razara neke oveštale klišee, ali to ne znači da sebi ne "namešta karte" tako da proizvede jednu drugačiju vrstu veštačkog ambijenta u kome jedino ova priča može da funkcioniše. Recimo, ma koliko tragična ova konkretna situacija, zamislite koliko bi još mučnija bila da protagonisti nisu imućni buržuji kojima novac nije nikakav problem? Ili da glavni junak nije visokoobrazovani, kulturni Europejac nego tamo neki, šta ja znam, mlekar, pekar, apotekar? Šta da oni nemaju uslova da egzistiraju u MEHURU, u KAPSULI izlovanoj od ostatka sveta, u skoro samodovoljnom mikrokosmosu? Čitav AMOUR, budite upozoreni, dešava se u jednom jedinom prostranom stanu! Kako bi ova priča funkcionisala preneta u Srbiju – u prosečan službenički stančić, u prenatrpane ambulante, u deprimirajuće čekaonice po bolnicama, u nesnabdevene apoteke, u nemogućnost da sebe ili nekog svog iole zalečiš ili barem lekaru približiš ako nemaš adekvatnu "vezu" ili dovoljno para za mito? Kako? Od koje penzije? Itd itd.

Dakle, s jedne strane imamo dobro napravljen, odlično odglumljen, umereno intrigantan film koji teško da vas neće, bar u pojedinim scenama, emotivno dotaći: iako se lako sprdati sa ovim zapletom (a naročito nama, mlađima, koji imamo još deceniju ili dve do senilnosti, šloga, infarkta ili tako nekog usuda), valja priznati da je AMOUR ipak gledljiv, sa prijemčivim junacima i pričom koji vuku na praćenje do kraja. Takođe, sve i da vas ceo film ugnjavi do smrti (!), morate priznati da tu postoji najmanje jedna apsolutno genijalna scena zbog koje vredi izdržati preko dva sata ovoga – scena ka kojoj sve vodi i koja mi je, priznaću, naterala suze na oči. Neću da spojlujem, reći ću samo: jastuk. I zamisao, i izvedba, i impakt su izuzetni. Aplauz od mene.

S druge strane, teško mi je da se oduševljavam prozaičnom dramaturgijom, ili odsustvom iste – jer ovde i ne postoji pravi dramski konflikt kao jedan od preduslova za ozbiljan zaplet. Već prva scena nam ubija nadu za hepiendom (kao da natpis: Režija – Mihael Haneke to već nije učinio svakome ko išta zna o filmu), ali time i svaki saspens po pitanju ishoda. Već u prvih par minuta vidimo kako će se to okončati. Takođe, nema saspensa ni u tome da li će On da poklekne i u nekom trenutku ostavi Nju. Od početka je jasno da neće.

Dešavanja su prozaično linearna, a antagoniste ovde i nema, odnosno "konflikt" se odigrava između Starca i galopirajućeg propadanja Starice što je puka biološka činjenica protiv koje nikakva Akcija ne može baš Ništa. Iako je Haneke previše dobar filmmejker da svoje delo svede na prepis iz novina, na banalni soc-realizam, on je tome ovde bliže no ikada – bliže čak nego što je to bio onda kada je doslovno ekranizovao članak iz novina (slučaj samoubilačke familije u SEDMOM KONTINENTU). Zaplet AMURA svodi se na: Oni se Vole. Sranje se desi. Ona propada i umire. On nemoćno gleda i čini šta može, što je nedovoljno da bilo šta promeni. Naravno, jedina uteha, i jedina poenta svega toga jeste u pokušaju očuvanja dostojanstva, njegovog i njenog. Ostati Čovek u neljudskim okolnostima, u iskušenjima na kakva iluzorni "Dobri Bog" nikoga ne bi trebalo da stavlja – a ipak to čini, na stotine iskušenika svakodnevno, u daleko gorim okolnostima nego u ovom filmu prikazanim.

I mada Haneke pomalo "vara" u svojoj priči, moram priznati da je uspeo da postigne solidan balans između otkrivanja tople vode (starost = sranje) i nečega dosad retko viđenog, između foliranja i autentičnosti, između prozaičnog i univerzalnog... Napokon, između nihilističkog i humanog. Uspeo je da napravi film koji će mračnjacima, ako samo zažmure na jedno oko, potvrditi sve ono najcrnje što uopšte mogu da zamisle o univerzumu i čovekovom neslavnom mestu u njemu, dok će istovremeno neizlečivim optimistima i vernicima u Hramu Ljubavi, pod uslovom da zažmure na jedno oko (a ljubav je ionako slepa), pokazati da LJUBAV (može da) nosi dozu oplemenjenja čak i u najgorim okolnostima, i ako već ne može da pruži spas u doslovnom, životnom smislu, može barem da omogući nekakav jadni metaforički ekvivalent, što je slamka za koju se moramo držati, jer čvršću nemamo.

Uspešnim sedenjem na dve stolice Haneke je postigao svoj do sada najveći uspeh, bar što se tiče zvaničnih nagrada (Zlatna de Palma, Oskar...), iako AMOUR nikako nije njegov najbolji film. Tu titulu, bar za mene, neprikosnoveno nosi PROFESORKA KLAVIRA (čija se Izabel Iper ovde javlja u sporednoj, nezahtevnoj ulozi). AMOUR, ma koliko "svež" i drugačiji delovao nekima, ipak ne donosi mnogo toga ni na konotativnom ni na audiovizuelnom planu što bi ga činilo mnogo boljim od blago natprosečnog. Nema tu mnogo originalnosti a kamoli slojevitosti: kvaliteta je dovoljno za jedno gledanje, ne za više. Nema tu misterije, nema izazova, nema WTF (a la CACHE) – sve što je imao da (po)kaže, (po)kazao je vrlo jasno i direktno, bez mnogo mistike i metafora, u prvom planu, a između redova nije ostalo ništa.

Za moj groš daleko uzbudljiviji, izazovniji, u svakom smislu zabavniji, idejno i emotivno pregnantniji, beskrajno iznova-gledljiv, a nadasve originalniji i slojevitiji film na temu ljubavi, starenja i smrti, odnosno o iskušenjima što ih TELO sa svojim nekontrolisanim prohtevima stavlja pred LJUBAV (ali tretirano metaforički) jeste Kronenbergov masterpis MUVA. Now, THAT's cinema! U poređenju s tim "monster muvijem", AMUR je tek prozaična skica, pipanje u mraku, prilog iz Beogradske hronike...

PS: AMOUR sadrži jednu odličnu scenu čistog horora. Iako se radi o košmaru, moram reći da spada u neke od najjezivijih scena viđenih u poslednjih par godina... Ujedno, još jedan dokaz moje teze da su često reditelji nehorora uspešniji u pravljenju prave, efektne strave od oveštalih žanr-majstora, a naročito ako se radi o dokazanim mračnjacima poput Hanekea.

PPS: Ako vas ovaj film i ovaj moj rivju bace u totalni bedak i beznađe, ima leka! Obavezno bacite pogled na Lažni Tviter nalog M. Hanekea: neki šaljivdžija svakog dana na Twitter kači apsolutno smehotresno genijalne postove, navodno iz ugla Hanekea, koji ne samo što dubinski ismevaju i Hanekea i Holivud i svekoliko filmotvorstvo i njegove hipokrizije i narcisizme, nego ingeniozno parodiraju i samu formu te dživdžanske "društvene mreže"! Potpuno prajsles stvar – OVDE!

Ili, ako vas format Twittera smara, evo rekapitulacije iz poslednjih 7 dana ovde.