Takashi Miike's HARA-KIRI: DEATH OF A SAMURAI (2011)

**(*)

3-

             Posle 13 ASSASSINS, evo još jednog Miikeovog ničim izazvanog, sasvim nepotrebnog – mada, samog po sebi gledanog, okej – rimejka klasika kojem nikakvo rimejkovanje uopšte nije bilo potrebno. U oba slučaja, jedino što je Miike dodao jeste – kolor. I (još jedan) dokaz da je, eto, sposoban da napravi i "klasičan" film, a ne samo bizarne ekscentrične ludorije.

            To znači: ako očekujete da je Miike ovde ubacio (bilo očigledno, bilo "na kvarno") neke svoje prepoznatljive fore i fazone, bolje uštedite sebi dva sata vremena. Nema ovde ekscesivnog splatera niti perverzija; nema frenetične režije, crnog humora, ludila, anahronizama; na kraju, kada krene obračun, on se obavlja isključivo samurajskim mačevima: uzalud ćete čekati da neko iz kimona izvuče mitraljez ili bazuku, ili da sebi nabije cevčicu u anus i počne otuda da ispaljuje strelice.

            Niti mu je ovde bila namera da preispituje prošlost, da diskutuje sa tradicijom, da njegov film na bilo koji način predstavlja dijalog sa odličnim originalom Masakija Kobajašija iz 1962 (****). Miikeov HARA-KIRI je maltene kadar-po-kadar rimejk, a naročito u svojoj prvoj (boljoj) polovini. Avaj, to ga čini samo još besmislenijim. Ništa nije unapredio u odnosu na uzor, a u mnogim stvarima je primetno slabiji.

            Istina, centralna scena harakirija (bambusovim "mačem"!) kod Miikea je nešto duža i mučnija – ali nije eksplicitnija, u smislu količine krvi ili creva: nema toga mnogo. Zapravo, krvi ima čak i manje nego kod Kobajašija! Međutim, ona kod Miikea deluje nepotrebno razvučeno: poenta je tačno odmerena i adekvatno data u originalu, a ovde to beskrajno neuspelo zasecanje trbuha slabim drvcetom opasno prilazi grotesknom, skoro smešnom.

            Crno-bela fotografija iz 1962. ostaje vrhunski primer perfektne japanske strogosti u kadriranju i simetriji, slikajući skoro proto-fašistički pod konac zategnuti samurajski mizanscen i raspored likova u njemu, i u kadru. To ima barem dvojaku funkciju: kao prvo, naravno da tako simetrični i precizni odnosi u kadru izgledaju prelepo; kao drugo, ta strogoća kompozicije direktna je slika i prilika strogosti tog kastinskog sistema, njegove fanatične hijerarhije, sistema podređenosti i nadređenosti, totalne poslušnosti i netrpeljivosti prema bilo čemu što štrči izvan zacrtanih linija… Kobajaši prelepo slika, i istovremeno kritikuje ultimativni japanski sistem Red-Rad-Disciplina i njegovo bezobzirno, nehumano gaženje pojedinca, ličnosti, izuzetka (a naročito siromašnog, na dnu hijerarhije).

            Miike prenosi ponešto od toga u prvih 45 minuta, u kojima prilično dobro ejpuje Kobajašija (ali ga ne dostiže, a kamoli prestiže), ali zatim gubi nit i vizuelno i narativno. Pre svega, crno-bela slika savršenije oslikava tu temu i ideju (jer, uostalom, prikazuje svet koji je zasnovan na crno-belim podelama) i direktnije, jasnije ocrtava tu preciznost i savršenu strogost svakog detalja, svakog odnosa, udaljenosti, pozicije u kadru. Kolor je, naprosto, suviše šaren da to ponovi, a kamoli da prevaziđe ili nadogradi: osuđen je da nemoćno kaska za c-b fotografijom, i tu nema beganja, ma ko da slika i osvetljava kadar. Vrhunska je ironija da je kolor-kopija inferiorna pred crno-belim originalom, ali zaista je tako.

            Osim toga, Miike se neshvatljivo slepački drži prolongiranog flešbeka koji nam, u drugoj polovini filma, u detalje prikazuje ono što je već na polovini bilo sasvim jasno. Čak i u filmu od pre tačno 50 godina ta deonica je bila a) prihvatljivija (za tadašnju naraciju) i b) dinamičnija, manje dosadna. Raditi to danas, tako, savršeno je besmisleno i promašeno. Dakle, Miike nam u sitna crevca, kao da to nikad nismo videli, prikazuje sve te déjà vu detalje, od ženinog prvog kašlja, pa preko detetove bolesti, do odlazaka u zalagaonicu i svih tih mučnih tema i dilema: dete umire, nema para za lekara, šta ću-ku'ću… jedino mi preostaje da glumim harakiri ne bih li izmolio neku milostinju... Rečju, Miike toliko prećeruje sa melodramom da je to teško i pojmiti i prihvatiti – i , da budem jasan, ovo ne govorim kao nekakav zadrti Miike-fil koji od njega očekuje samo jednu vrstu (ekscentričnog, nasilnog, dinamičnog…) filma, niti iz mene govori razočarenje što ovo nije ICHI THE KILLER sa samurajima. Ovakvo prećerivanje sa melodramom – izvedeno ovako staromodno, prerazvučeno, nenadahnuto – smetalo bi mi u svakom filmu nastalom u 21. veku, ma ko ga potpisao. 

            Malo fast-forwarda, malo elipsi u toj deonici zaista ne bi škodilo, jer kada Miike krene da opisuje, u najsitnija crevca, kako je ranije viđeni mladunac dospeo do toga da se natakne na vrh sopstvenog "mača" od bambusa, okružen ledeno-bezobzirnim glavešinama, HARA-KIRI postaje jezivo dosadan. Sve to malo živne tek pred sam kraj, ali čak i tu je primetno inferiorniji od Kobajašijevog završetka, ne samo u pogledu akcionih scena, nego pre svega – u smislu emotivnog i idejnog impakta, koji je stari majstor mnogo pametnije dozirao i proizveo nego li Miike.

            Prosto rečeno, ako niste gledali nijednu verziju, definitivno preporučujem Kobajašijevu, a Miikeovu možete da preskočite. I kad sam već kod Kobajašija – njegov SAMURAI REBELLION (****(*)) jedan je od najdražih mi filmova ikada: čisto savršenstvo mamojebačke režije i svega što film znači i može da čini. KWAIDAN (****) verovatno ne moram ni da pominjem ili preporučujem, jer ipak je to obavezna lektira za HORROR 101.  

Što se Miikea tiče, ove njegove samurajske vežbe iz obožavanja/oponašanja zaista nisu ni blizu vrhunca njegovog opusa, i potpuno mi izmiče šta će mu to uopšte u životu. Razumeo bih i podržao da je, recimo, uzeo te stare klasike pa se malo igrao sa njima (npr. onako kako se de Palma igrao sa Hičkokom) – ali ovo precrtavanje sa indigo papirom je čisto traćenje njegovog talenta. Uprkos njegovoj standardnoj produktivnosti, činjenica je da već godinama od njega nismo videli nijedan naslov koji bi se makar primakao nekadašnjim vrhuncima…

The Void Fanzin br. 2: NATPRIRODNA STRAVA

 U okviru akcije "Onlajn časopisi i fanzini na srpskom vredni pažnje" ovde sam već predstavio OKULTNU REVIJU (za pratioce okultnog, mističnog i, naročito, paganskog) i FRENZY SPARK (za ljubitelje SF, F i H žanrova). A sada, evo nečeg zanimljivog, hororičnog – iz komšiluka!

Jedan čitalac bloga (Neven Radičeski: zahvaljujem na dojavi!) skrenuo mi je pažnju na The Void Fanzin: u pitanju je riječki fanzin inače posvećen SF-u, ali njegov drugi broj sadrži vrlo obiman temat na temu Natprirodna strava koji bi mogao biti zanimljiv i čitaocima Kalt ov Gula.

Na 106 stranica nalazi se 10 priča (od toga 4 spadaju u horor), a glavninu stranične mase čini poduži pregled nastanka i razvoja horora – pisan iz popularne perspektive, dakle, pristupačno mlađem čitaocu, ili barem onome koji nije preterano (akademski) upućen u tu priču iz ugla istorije kulture i književnosti. Kreće se tu od Pape Grgura iz 13. veka, pa se preko lova na veštice, Hijeronimusa Boša i koječega dođe i do gotskog romana, a odatle već uhodanim stazama, preko Poa i Lavkrafta do Kinga – i dalje. 

Ima tu pomalo paušalnih ocena (npr. nezaslužena strogost prema VATHEKU) ili manjih materijalnih greščica (npr. nije Lavkraftu nuđeno uređivanje WEIRD TALES posle odlaska F. Rajta, nego posle odlaska Edvina Berda, a PRE dolaska Rajta na to mesto), ali zaista ništa strašno: svi koji žele jednu solidnu dajdžest istoriju horora sa njenim najglavnijim usputnim stanicama (ali bez mnogo skretanja u ezoteriju i kult i manje izvikane autore) – mogu se ovde o tome obavestiti. Uostalom, "templejt" za celo pisanije je upravo Lavkraftova esej o Natprirodnoj stravi u književnosti, iz kojeg se često citira...

Ima tu i nešto prikaza knjiga, stripova i video igara - i naravno, SF priča i SF vesti i najava... U svakom slučaju, simpatično je to i vredno pažnje, pa evo – sasvim je besplatno i možete i sami skinuti i proveriti OVDE.

Leonard Maltin: Filmski vodič za slepce

            Oduvek, odmalena, imao sam averziju prema mejnstrimu, prema zvaničnim verzijama bilo čega, nevezano da li se tiče istorije, umetnosti, svakodnevnog života: ako je bilo opšteprihvaćeno, ako su to svi radili/voleli, ako su to roditelji i familija i učitelji i političari i popovi i drugi autoriteti preporučivali – meni je odmah samim tim bilo sumnjivo. Gnušao sam se stvari koje su "in", koje su popularne i obožavane od strane mase i rulje. Hitovi, blokbasteri, bestseleri i slična sranja: couldn't care less. Sve što je opšteprihvaćeno, neupitno, klasično, tradicionalno – meni je bilo i ostalo odbojno. Čim se tolika masa oduševljava nečim, tu teško da ima nešto za mene, jer rano sam shvatio da "ukus" većine nije MOJ ukus. Ovenčano Oskarom? Hmmm. Zaradilo stotine miliona? Ehhh. Svi hrle u bioskop da baš to pogledaju? Pfffft. Rulja se grabi za postere, figurice, šolje, majice sa motivima tog filma? Pih.

Naravno, postoje izuzeci u svemu, pa i u tome (da ne nabrajam sad veoma mi drage i peticama ocenjene filmove koji jesu dobili Oskare ili zaradili solidne količine parica na box officeu), ali kao opšte pravilo ono se uglavnom drži, bar što se mene i mog ukusa tiče.

            Ovaj kratki uvod iznosim samo kao pripremu za – Leonarda Maltina, koji oličava sve ono najmediokritetskije i najopšteprihvaćenije i rulji-najprilagođenije što se u sferi filma uopšte može zamisliti. LM je autor mega-popularnog filmskog vodiča koji već decenijama (sa novim apdejtima svake godine) služi kao referentna tačka filmofilima i onima koji tom statusu teže. Nekritički gledalac – onaj isti koji veruje da je Roger Ebert genijalan, ili barem vrlo pouzdan kritičar, onaj isti koji za ozbiljnu referencu uzima prosečnu ocenu filma na IMDB-u, onaj koji gleda ono što se svuda gleda (tj. što je u vrhu box office lista) – taj isti gledalac uzima Maltinov vodič kao Bibliju, ili barem kao nešto čemu se može verovati, i prema njegovim zvezdicama i ocenama upravlja šta će gledati, odnosno šta neće.

            Naravno, oni koji vole da im drugi sažvaću, preživaju i izbljuju natrag sve što treba, rado će –kao gladni ptići – otvoriti svoje kljuniće i bez problema progutati te Maltinove bljuvotine. Ipak, želim da verujem da ovaj blog redovno čita nešto probirljivija publika, sa izgrađenim ukusom i kritičkom svešću (tu ne računam Google-namernike koji su došli ovde tražeći video "pas jebe ženu"). Sve ovo pišem jer se nadam da mi većinu stalnih čitalaca čine oni sa sklonošću ka skrajnutom, manje izvikanom, alternativnom, andergraund, weird, ka ezoteričnom, ekscentričnom i sl. – zbog njih, dakle, želim da podsetim, konkretnim primerima, koliki je slepac Leonard Maltin.

Njegova slepost naročito se eksplicitno vidi kada pogledamo s koliko nerazumevanja, predrasuda i downright gluposti je prišao žanru koji NIJE pogodan rulji i njenim merilima "dobrote" i "ukusa" – dakle, hororu. Istina, Maltin, kao ikona osrednjosti i gaženja utabanim stazama, daje nekoliko odličnih ocena opšteprihvaćenim klasicima horora koje čak i kreten poput njega ne sme da pokuša osporiti (Hičkok, Polanski i sl.). Zato njegova inherentna ograničenost i kratkovidost postaju transparentni kada se sudare sa originalnim, samosvojnim umetnicima ili materijalima čija estetika koketira sa "dobrim ukusom", koja ide van utabanih magistrala, koja se napaja na pojilima gde stoka masovno NE dolazi (Kronenberg, Linč, Jodorovski...). Uostalom, šta očekivati od njuške koja se ovako ogavno konjski kliberi?

Da podsetim eventualne neupućene – njegove ocene kreću se od BOMB (užas, nula, đubre) pa do **** (remek-delo). Evo liste horora koji kod Maltina nisu prošli tako loše kako su mogli (sa njegovim ocenama):

ALIEN (1979) ***1/2

HALLOWEEN ***

DAWN OF THE DEAD ***1/2

HENRY: PORTRAIT OF A SERIAL KILLER ***1/2

PEEPING TOM ***

PSYCHO ****

ROSEMARY'S BABY ****

BIRDS ***1/2

THE EXORCIST ***1/2

NOSFERATU '22 ***1/2

NOSFERATU '78 ***1/2

RINGU ***

INVASION OF THE BODY SNATCHERS '56 ***1/2

INVASION OF THE BODY SNATCHERS '78 ***

BRIDE OF FRANKENSTEIN ****

THE FEARLESS VAMPIRE KILLERS ***1/2

JAWS ****

Takođe: iako se ovaj vodič svake godine "apdejtuje", tj. dodaju mu se novi naslovi koji su u međuvremenu igrali u bioskopima ili postali dostupni na DVD-u, uzalud ćete u izdanju za 2010. tražiti klasike japanskog horora (odavno dostupne na USA DVD-ima!) kakvi su KURONEKO, TETSUO, BATTLE ROYALE ili AUDITION. Filmovi koji bi mogli da šokiraju domaćice i retarde koji se upravljaju prema ovakvim vodičima – sasvim su zaobiđeni, bez obzira što postoje na USA DVD izdanjima. Tako, recimo, kod Maltina nećete naći ni CANNIBAL HOLOCAUST niti ijedan drugi italo film sa kanibalima. Ovaj sveštenik osrednjosti nije obradio ama baš niti jedan jedini film Agustija Viljaronge (skoro svi su izdati na DVD-u u USA ili UK). Postoje tu čak i neki neshvatljivi propusti – ako, recimo, poželite da vidite šta je ovaj imbecil nakucao o jednom od najvećih slashera svih vremena, pa potražite ALONE IN THE DARK (1982), Maltin vam je u svom "vodiču" prikazao samo sprdačinu Uwe Bolla, ali ne i remek Jacka Sholdera. Mislim, šta reći nego, ko se prema ovakvima upravlja, koga ovakvi vodiči vode – i zaslužuje da živi u slepilu i neznanju.

Ovo što sledi je moj izbor najvećih, neoprostivih sagrešenija Leonarda Maltina protiv nekih od najboljih horor filmova u istoriji. Redosled naslova je organizovan prema mojoj ličnoj top-listi najboljih horora ikada snimljenih. Evo kako je kreten Maltin ocenio (tj. potcenio) neka od najvećih remek-dela horor žanra: sve je citirano prema njegovom vodiču iz 2010. godine.

Fly, The (1986)

**1/2

Goldblum is just right as slightly crazed scientist who tests himself in a genetic transporter machine - and starts to evolve into a human fly. Extremely intense, sharply written remake of the 1958 movie that (unfortunately) goes over the line to be gross and disgusting.

Shining, The (1980)

**

Intriguing but ineffectual adaptation of Stephen King’s thriller about a man who becomes off-season caretaker at isolated resort hotel—and almost immediately begins to lose his mind. Nicholson goes off the wall so quickly there’s no time to get involved in his plight. Some eerie scenes, to be sure, but the film goes on forever.

Texas Chain Saw Massacre, The (1974)

***

Travelers in rural Texas encounter crazed family of bizarros who have a committed though unusual sense of what cuts of meat you need for good barbecue. Sweat-inducing, claustrophobic, unrelenting suspense-comic-horror film. Classic and nowhere nearly as violent as it’s reputed to be. Narrated by an unbilled John Larroquette.

Thing, The (1982)

*1⁄2

Remake of 1951 film about Antarctic outpost terrorized by an alien organism. More faithful to the original story, but nonstop parade of slimy, repulsive special effects turns this into a freak show and drowns most of the suspense.

Hellbound: Hellraiser II (1988-British)

*1/2

Confusing, tedious sequel begins immediately after first film ends. Teenage heroine literally goes to Hell in effort to rescue ill-fated father, but encounters opposition from her revived stepmother

and an occult-obsessed psychiatrist. But Hell is a boring, dusty labyrinth. Almost as gruesome as HELLRAISER (it’s not a sequel to HELLBOUND), but nowhere near as entertaining.

Hellraiser (1987-British)

**1/2

Robinson and Higgins move into a roomy British dwelling, unaware that his half brother is hiding upstairs in a kind of gelatinous/skeletal state; soon the beast is forcing her to lure stray men back to the house so he can replenish himself with their blood. Grisly but stylish directorial debut by famed horror novelist Barker; ugly fun all the way.

Cemetery Man (1995-U.S.-Italian)

**

Zombies rise from the dead a week after their demise, and it’s ‘‘Cemetery Man’s’’ job to kill them again, with the assistance of a grotesque mute companion. Based on an Italian comic series, Dylan Dog, a promising concept becomes overwhelming and repetitive. At times outrageous, funny, sexy, and disgusting, with a startlingly enigmatic and fascinating ending.

Basket Case 2 (1990) C-89m.

BOMB

Van Hentenryck and his monstrously deformed twin brother take refuge in a house of freaks, but are

tracked down by tabloid reporter. Arch, pseudo-hip film totally lacks the convic tion of the first; icy cold.

Nightmare on Elm Street, A (1984)

**1/2

Several teenagers discover they’re all having nightmares about the same character, scar-faced Fred Krueger—a kind of ghost who can enter their dreams at will, and kill them in macabre ways. It’s up to surviving teen Nancy (Langenkamp) to try to stop him. Imaginative premise given routine treatment, but this box-office smash led to a handful of sequels and a TV series, Freddy’s Nightmares.

Dust Devil (1993-British-French)

**

In Africa’s Namibia Desert, evil spirit Burke, trapped in human form, must kill to enter a spiritual realm; he meets Field, fleeing an unhappy marriage, and is pursued by policeman Mokae. Interesting

premise, good acting partly offset lethargic pace, pretentious approach.

Angel Heart (1987 –US)

**1/2

Two-bit private eye Rourke is hired by mysterious De Niro to track down a missing man, which leads him into a serpentine investigation— and a kind of emotional quicksand. An American Gothic yarn, full of striking, sensual, and frightening images, though after a while it bogs down. Intriguing, if not terribly appealing.

Santa Sangre (1989-Italian-Mexican)

**

Grotesque story about an entertainer whose act consists of performing as the arms for his armless mother; he’s also an unwilling murderer. Made in luxurious color with dreamy art direction, this lacks the intellectual charge of Jodorowsky’s earlier films.

Hardware (1990-British-U.S.)

**

Somewhere in the post-nuke future, desert scavenger McDermott presents some android remains to Travis; eventually, the stuff rekindles what is apparently its life mission —to destroy all living things (and the Travis pad, besides). Surprisingly well made, but recalls many earlier (and better) films. Heavy violence nearly earned this an X rating, before it was trimmed.

Deep Red (1975-Italian)

**1/2

There’s style to burn in senseless horror thriller with Hemmings on trail of sadistic psycho killer. Flashy, bizarre murders set to pounding rock soundtrack. Aka THE HATCHET MURDERS; original Italian version, PROFONDO ROSSO, is longer and much more violent.

Lost Highway (1997-U.S.-French)

**1/2

Bizarre Lynchian story that makes Twin Peaks seem as easy to follow as a Sesame Street episode. Basic plot involves Pullman as a jazz musician who, believing his wife is having an affair, suddenly finds himself the main suspect in her murder. Or is he? Or was she? Lynch fans will have fun trying to figure it out; others will find it incomprehensible. Blake is particularly enigmatic as a mystery man with a bad makeup job.

They Came From Within (1975-Canadian)

* 1/2

Bizarre, sexually oriented parasites run rampant through dwellers in high-rise apartment building with plenty of gory violence quick to ensue. First ‘‘major’’ film by cult favorite Cronenberg sets the disgusting pattern for most of his subsequent pictures.

Videodrome (1983-Canadian)

**

Genuinely intriguing story premise —about pirate cable-TV programmer (Woods, in a dynamic performance) who’s mesmerized by bizarre, untraceable transmissions that have hallucinatory power. Unfortunately, story gets slower —and sillier— as it goes along, with icky special effects by Rick Baker.

High Tension (2003-French)

**1/2

French import about two girls trying to escape from a perverted serial killer in the isolated countryside was one of the most acclaimed entries in a seemingly endless series of ’70s slasher-film revivals. While many of its frightening images and suspenseful, cleverly orchestrated sequences live up to its title, an unsatisfying final twist makes it seem even more dated than the movies it emulates.

Brood, The (1979-Canadian)

BOMB

Eggar eats her own afterbirth while midget clones beat grandparents and lovely young schoolteachers to death with mallets. It’s a big, wide, wonderful world we live in!

             Kod Maltina, EVIL DEAD ima samo **1/2 a EVIL DEAD 2 ***. Sjajni EXORCIST III je potcenjen sa **, a vala i za SUSPIRIJU je premalo ***. CANDYMAN ima *** ali moron tvrdi da je to "from Clive Barker’s novel The Forbidden": šta zna Maltin šta je novel a šta short story! I tako dalje.  

Mislim da je iz ovog izbora sasvim jasno o kakvom profilu "kritičara" se radi, kao i koja vrsta publike može bespogovorno da se upravlja jednim ovako nakaradno promašenim "vodičem".

            U idućem nastavku: autopsija Rodžera Eberta i njegovih smrtnih grehova protiv horora i dobrog ukusa uopšte.

Grossmann festival: Retrospektiva i perspektiva

             Nedavno sam dao intervju slovenačkoj istraživačici natprirodnih pojava po imenu Ines Kočar. Ona se sprema da svoju diplomu iz Event managementa stekne upravo radom na temu Grossmann festivala. U ovom razgovoru sažimam svoje utiske o njemu i njegovom značaju za Sloveniju, za čitavu regiju, za pratioce, proučavaoce, ljubitelje i stvaraoce iz fanta-horror žanrova. Evo ga.

- Šta je ono, što radi Grossmannov festival specialnim u odnosu na druge slične festivale u regionu i šire? 

Kao prvo, u regionu nema sličnih festivala: jedino je tu Fantastic Zagreb, započet prošle godine, ali on tek počinje da se profiliše i razvija, dok je Grossmann za svojih osam godina već stekao svoj imidž, prepoznatljivost, stil.

Kao drugo, spoj filma i vina je svakako unikatan i u svetskim razmerama, i predstavlja odličan recept.

Kao treće, unikatan je i po bogatstvu svog programa, koji je posvećen ne samo dugometražnim igranim filmovima nego i kratkim i dokumentarnim i muzičkim filmovima, a ističe se i po kvalitetnom pratećem programu: predavanja, promocije, Q&A s gostima, izložbe, performansi, koncerti, takmičenja... Ni mnogo veći festivali sličnog tipa u svetu nemaju ovakvo bogatstvo programa.

- Kako bi usporedili Grossmanna sa nekim drugim festivalima, pogotovo u organizacijskom smislu? 

            U pogledu organizacije bi se moglo mnogo toga popraviti, pre svega uključivanjem još ljudi u tim. Ponekad se oseti da ovaj sve ambiciozniji festival radi veoma uska grupica ljudi (od kojih neki rade kao crnci); njihov je entuzijazam nesporan, kao i sposobnost, ali ipak i oni su samo ljudi, i premalo ih je za toliki posao.

-  Mislite, da je blizina nekih drugih festivala, na primer zagrebačkog festivala fantastičkog filma, opasna za obstoj Grossmanna? Na kraju krajeva Zagreb je ipak veliko mesto, sa više dešavanja, boljom ponudom, verovatno i večim budgetom?

            Za sada ne vidim takvu opasnost, a sve i ako se zagrebački festival razvije onoliko koliko zaslužuje i koliko to njegovi organizatori (i publika) žele – mislim da iz toga može da se izrodi samo zdrava konkurencija, a iz nje dolazi samo još veći kvalitet.

            Pored toga, Grossmann je, kao što rekoh gore, veoma originalno koncipiran festival, sa čitavim nizom različitih ponuda i programa, po mnogo čemu je unikatan, i zbog toga ne verujem da ga mogu ugroziti bilo kakvi drugi festivali u regiji.

- Kako vi gledate na razvoj festivala od njegovih početka do danas?

            Vidljiv je napredak u mnogo čemu. Pre svega, od festivala koji je pretežno bio posvećen trashu i niskobudžetnim filmovima on je brzo počeo da dovodi i značajna, velika imena svetskog filma (Roger Corman, Christopher Lee...) kao i da uključuje značajne stvaraoce iz regiona (Kristijan Milić, Krsto Papić, Slobodan Šijan, Goran Marković, Dinko Tucaković...) kao i relevantne kritičare (Velimir Grgić, Aleksandar Radivojević, Dejan Ognjanović...) i druge poslenike (Nenad Bekvalac, Jovan Ristić, Miroslav Lakobrija...) koji su svi postali mnogo više od pukih gostiju: svojim kreativnim doprinosom svi pomenuti i mnogi drugi postali su nezvanični delovi tima i dali svoj pečat festivalu i njegovim sve većim ambicijama.

- Šta je na festivalu dobroga, šta ne valja, šta bi moglo biti bolje i koje su opasnosti za festival?

            Kvalitete sam već nabrojao u gornjim odgovorima. Od opasnosti, najveću vidim u tome da država Slovenija u budućnosti možda ne prepozna dovoljno značaj ovog festivala, i ne pruži mu dovoljnu finansijsku i logističku podršku da nastavi da se razvija i dovodi još atraktivnije goste i filmove. Nadam se, međutim, da ekonomska kriza neće ostaviti veći trag na ovaj festival, jer bilo bi velika šteta, ne samo za Sloveniju nego za čitav region, da se nešto ovako unikatno i za Sloveniju afirmativno ne podrži na sve načine. Pozitivna slika koju o Sloveniji stiču brojni gosti festivala značajna je za kulturu, ali i za turizam, pa i za biznis, jer nema razloga da se filmmejkeri posle gostovanja na Grossmannu tu ne vrate samo kao turisti nego i kao ljudi koji će baš tu snimati svoje naredne filmove.

            Imam utisak da Ljubljana još uvek nije adekvatno prepoznala sve potencijale i kvalitete ovog festivala – i pod time mislim i na političke strukture, ali i na filmske radnike u glavnom gradu.

- Zašto se vi vračate na festival svake godine?

            Zbog svega gore nabrojanog + zato što volim vrstu filmova koji se tu prikazuju, vrstu vina koje se tu pije, zbog prilike da susretnem neke od živih legendi horor filma i da se sa njima družim zajedno sa kolegama iz regije.

REC 3: GENESIS (2012)

**(*)    

2+/3-

             Ovaj film nema nikakvog razloga da postoji, ni sam za sebe, ni kao sasvim nebitno slepo crevo u mitologiji REC serijala. Ali, kad je već tu, može se pogledati...

...ako preživite ili bar premotate uobičajeni dosadni početak tipičan za skoro sve FFF "found footage filmove"(upoznavanje sa likovima/shituacijom).

Treba tu podneti bar 20-ak minuta mrdave kamere sa neke španske svadbe pre nego što se taj "dokumentarni" pristup doslovno šutne u maltene jedinom zaista duhovitom trenutku filma. 

Onda nam ostaje manje od sat vremena u kojima rastavljeni likovi pokušavaju da se sastave dok se provlače kroz rupe i procepe i hodnike po kućerini gde se dešavalo svadbeno veselje – pre nego što je krenula zaraza demon-zombija. 

Ovde ima više splattera nego u prva dva dela, naročito kad krenu da rade motorne testere i nekakve električne mućkalice iz kuhinje.

Takođe, ima više humora i sprdanja (koji će fanovima možda delovati kao neprikladni ovom serijalu), a opet – bez dovoljno prijemčivih junaka ili memorabilnih situacija, zbog čega wannabe "tragični" kraj pada glatko na svoje dupe, bez jačeg odjeka. 

Sve smo ovo videli još pre 30 godina, u DEMONI 2, samo bez nedoličnih pretenzija – i bez afirmativnog prikaza crkve kao svetilišta-spasilišta! 

Krajem 2012. godine Balaguero snima svoj završni REC, prikladno podnaslovljen APOKALIPSA. Njime će pokušati da veže mašnicu seriji i spere gorkoslatki ukus koji je ovo slepo crevo (a la HALLOWEEN III) prouzročilo fanovima.