TUMBBAD (2018)

****

4-

            Danas je Poov rođendan: pre tačno 210 godina, na današnji dan, rodio se otac horora.

            U normalnim okolnostima, prethodnih godina, na današnji datum dodeljivao sam tradicionalne nagrade Zlatni Ghoul za Horor u prethodnoj godini.

            U nenormalnim okolnostima, u kojima sam u poslednjih skoro mesec dana, otkako mi je umrla majka, nisam bio ni mentalno ni otherwise u stanju da sasvim ispratim sve što sam planirao i što mi na lageru stoji. Zbog toga, trebaće mi još nešto vremena da odgledam sve što treba, tako da će Zlatni Ghoul za Horor ove godine, vanredno, biti dodeljen 30.01., a za Nehoror – u nekom trenu oko sredine februara.

            Umesto toga, evo sada kratkog osvrta na NAJBOLJI HOROR IZ PROŠLE GODINE! Čisto sumnjam da će ovu titulu uzdrmati bilo šta od dosad neodgledanih mi filmova, tim pre što joj ni blizu nisu dva najočekivanija iz prošle, fon Trirov poludupasti JACK i Lukina bolno promašena SUSPIRIA. Dok je sva pažnja bila usmerena ka ovim favoritima --- iz prikrajka, iz zaleđine, izvan svetla reflektora, hell, čak i izvan pozornice, prišunjao se film koji ispade daleko najbolji horor koji videh iz prošle godine – indijski Tumbbad!

             Da, znam: nemreš bolivit! Koji mu je sad pa ovo Đavo? Nikad čuo! Gde je ovo na godišnjim listama vodećih horor sajtova? Gde je ovo u godišnjim izborima? Gde je ovo... uopšte? Plus, indijski horor film, a dobar? Čak, odličan?! Da li nas zajebavaš? Kad je pa to bilo!?

            Verujte mi, niko nije iznenađeniji od mene. Ja u životu nisam video indijski horor film kojem bih dao ocenu veću od 3- (ako neko ima neku sugestiju, rado ću je razmotriti: iznenadite me!), a zapravo većinu sam ih uglavnom i zaobišao. Ali, pokajaćete se ako zaobiđete ovaj.

            Tumbbad je skoro sve što pametan čovek uopšte može poželeti od jednog horora: dobra i uzbudljiva i nepredvidiva priča, izuzetno pametan podtekst, odlična režija, izuzetna fotografija, savršen ritam, hvale vredna narativna ekonomija, i – suprajz! – obilje zaista istinski jezivih i napetih i groznih scena!

            Dobra i uzbudljiva i nepredvidiva priča sastoji se iz tri dela, koji se dešavaju 1918., 1933. i 1947. a prate jednog lika, koji je u prologu 10-godišnji dečak, kasnije sveže priženjeni momak, i na kraju tatko u zrelim godinama. Tumbad je ime sela u zapadnoj Indiji gde ovaj lik ima jezivu zamkovitu zgradurinu, u kojoj na početku radi njegova majka, a kasnije pripadne njemu. To mesto krije vrlo mračne i gadne tajne, a možda i nekakvo blago... Ali, to blago vezano je za pradrevnog boga Pohlepe, Hastara, koji je izbrisan iz svih anala, ne obožava se, ali ipak je prisutan...

            Evo legende koja nam se kaže u prologu:

- The Goddess of Prosperity ... is the symbol of unlimited gold and food. And this earth is her womb. When the universe was created... she gave birth to 160 million Gods. But the Goddess loved her first child above all ... Hastar. But today, you won't find his name in any ancient scriptures.

- Why, father?

- Because he wanted all of the Goddess' gold and food. He managed getting the gold ... but just as he went for the food ... all the other Gods attacked him. With every blow, Hastar shattered into fragments. But before he could dissolve into stardust, The Goddess saved him. But on one condition. That he will never be worshiped and be forgotten for ever. For aeons, Hastar slept in his mother's womb. But one day, our ancestors invoked him. And built a shrine in his name. They say, since that day, all the Gods' wrath ...has been raining on Tumbbad.

- Why did we even wake him up?

- Because Hastar's curse is a boon for us.

- What do you mean?

- You'll know ... when you go inside.

- Inside where?

- In the Goddess' womb.

            Neću mnogo dužim o fabuli radnje, što manje znate to bolje, uživajte sami – ali samo ću reći da taj prolog, prva trećina filma, pruža najjezivije horor momente koje sam video na filmu poslednjih godina. Deluje bajkovito, čak pomalo podseća na izvrnutu verziju „Baš-Čelika“ (meni, lično, primarne horor-bajke), jer tiče se dečaka koji mora da nahrani nekoga ili nešto jezovito, što jede u snu ali ne sme biti probuđeno; ako ne bude nahranjeno na vreme, probudiće se, a to nikako ne valja... Naravno, u „Baš-Čeliku“ problem nastaje kad dečak Nekome okovanom daje vode da pije; ovde problem nastaje kad dečak Nekome u lancima i okovima ne da hranu na vreme...

            Ali ne, nije to prikazano na neki šarmantno-detinjasti kiddy-gotik način, kao neki indijski Gilijam ili Barton; više je to kao neki del Toro, ali mnogo mračniji, gorči i stravičniji nego što je ovaj bio ikada u ovome veku. Znači, creepy shit kreće od samog starta, bez zamlaćivanja i gubljenja vremena, i odrađuje se nepogrešivo, sa izvanrednim „udarom“ na kraju te prve epizode. Onda krećemo dalje, 15 godina kasnije, a zaplet se samo zapliće i komplikuje sve do – da! - izvanredno dobrog završetka.  

Jeste, mirno spavajte, ovo nije jedan od 99,6% novih horora koji krenu sa dobrom premisom, pa neki čak i celom dobrom prvom polovinom, pre nego što počnu da klize ka krahu; ne, bato, ovo je promišljeno i sprovedeno dosledno, pametno i jezivo sve do same završne scene! I uopšte, čitav taj krešendo, finalnih 15-ak minuta, to je prava poslastica – onaj retki momenat kad te dobar horor natera da se zabrineš za glavne junake i kažeš: Auh, kako li ćete se iz ovoga izvući?!

Izuzetno pametan podtekst tiče se teme POHLEPE, koja je retko kad bila obrađena sa ovako pametnim detaljima i razradom, retko kad je imala ovako upečatljive ikonografske momente, među kojima je najrečitije to što – blagi spojler: naši antijunaci zlatnike oko kojih se sve vrti vade iz gaća demonske inkarnacije tog prokletog božanstva, ali to izgleda kao da mu ih vade iz dupeta! Nikad to usrano zlato nije usranije delovalo nego u ovom filmu! Možda nije suptilno ali je beskrajno tačno!

To kako pohlepa razara porodicu, tačnije nekoliko generacija jedne porodice, dato je slikovito, upečatljivo, dirljivo, da, čak potresno, i nadasve ubedljivo. Da ne kažem – jezivo. A opet, sve to kroz horor fabulu, kroz stravu i užas; neću reći suptilno, jer u prvom je planu, vidljiva je tema, ali nije ni nabijeno macolom, propoved je lepo sprovedena, kao u nekoj odličnoj, vrhunskoj bajci ili legendi koja je nabijena arhetipskim, a ne kao u nekoj holivudskoj ili istočnjačkoj komercijalnoj eksploaticiji nabijenoj – sirom!

Ima tu i nagoveštaja teme indijskog nacionalnog identiteta, kolonijalne prošlosti i engleske pohlepe, oslobađanja nakon II svetskog rata, itd. ali to je utkano u drugi plan, nenametljivo, pa ko voli nek izvoli. Prisutna je čak i tema ženskog oslobađanja, ženskih prava (rečito je da pohlepa ovde isključivo vlada muškarcima); a ko želi može da traži i psihoanalitičke momente kroz temu povratka u majčinu (Boginjinu) matericu, gde se dešavaju neke od najjezivijih scena filma...

Odlična režija za koju su zaslužna čak trojica reditelja zapanjujuće je zrela i konzistentna: ne, ovde tri babice nisu ugušile dete nego su ga glatko i lepo porodile – i ne, nije svako od njih radio po jedan od tri segmenta, drugačije su delili posao. Inscenacija horor scena vrhunska je, dostojna najboljih primera sa Zapada: potpuno je ozbiljna, blaženo lišena sira za koji sam mislio da je nezaobilazan u tim naivnim kinematografijama opterećenim infantilnim predstavama.

I zato, možda je besmisleno da prizivam Avatija kad govorim o fucking indijskom filmu, ali taj prolog me je na momente stvarno podsećao na najbolje deonice L’Arcano Incantatore: ima nešto tu zemno, nešto blatno, htonsko, atavističko-bajkovito-hororično, nešto iz izmaglice mitova i legendi što je plastično oživljeno tako da se oseti i miris i ukus i memla i blato i sve...

Pritom, savršen ritam ne daje ni časa predaha – čak i obavezne pesme, te notorne intermisije u indijskim filmovima, ovde su: a) kratke, b) dobre i c) smisleno utkane u pripovest, ne prekidaju je nego je obogaćuju. Hvale vredna narativna ekonomija mora se istaći, jer ova složena priča, sa tri vremenska perioda, ispripovedana je u blaženih 104 minuta, što je savršenstvo u ova vremena kad je svaka šuša razularena na ceđenje suve drenovine od minimum dva a sve češće i preko dva i po sata!

U ovom slučaju film bi možda čak i dobio nešto jače sa blago uvećanom minutažom – recimo, do dva sata. Mooožda je malkice previše kožice i slaninice odrano sa ovog čistog mesa, ove horor krtnine, ali to je zaista cepidlačenje, jer brzanja ovde nema, protrčavanja nema, i sve je, all in all, iskazano na prijatan i prihvatljiv način, sa pameću i poštovanjem svog i tuđeg vremena.

Što se tiče pripovedanja, naročito imponuje činjenica da TUMBBAD vrlo inteligentno i ekonomično barata raspodelom podataka, držeći nas u mraku - umesto, kao mnogi istočnjački hororčići, da nam sve sažvaće u prologu, a za kraj ostavi samo neki debilni twist. Ne, ovde nas prolog samo zagolica, ali brojne ŠTA i KAKO detalje saznajemo zajedno s glavnim likovima, tokom filma, postepeno - što znači da tokom priče ima čitav niz otkrića, iznenađenja, neočekivanih razvoja... Ukratko, tu je misterija sve vreme, a tu su i brojna manja i veća iznenađenja da to bude slatko i golicavo sve vreme trajanja. 
Plus, likovi borave u upitnoj, sivoj zoni, nisu konvencionalni junaci i antijunaci prečesto pojednostavljenih crno-belih horor pričica iz ovog dela sveta, što zbivanjima daje ugođaj ozbiljne DRAME (hej, nije ovo džaba igralo u Veneciji prošle godine!).

Izuzetna fotografija dodatni je plus, jer džaba ti sve ovo gorepomenuto ako film ne izgleda kako valja; a ovaj ne da izgleda (hell, pogledajte kadrove iz njega okolo, šta da pričam?) nego će, po svemu sudeći, dobiti i Zlatnog Gula za kameru kad je budem dodeljivao za desetak dana. Kažu da je film sniman nekih 5-6 godina, i to baš u vreme monsunskih kiša: i zaista, oseća se da ovo ne lije iz „kabla“ odnosno creva koje šiklja iz neke prskalice iza kamere, nego sa prirodno-tmurnih nebesa. Mračni oblaci, sivilo, tmuša, izmaglica i neprestana kišurina koja se sliva s nebesa, kao gnev bogova zbog svetilišta onome koga ne treba obožavati, dodatni su vizuelni ali i konotativni element ovog nadasve atmosferičnog, zlokobnog, jezovitog filma.

Prema tome, ne oklevajte, ne kenjajte, već na Pajrat Bej pohrlite i 1080 rez. verziju skidajte! Kakvi Hereditari, kakve Suspirije, kakvi Džeci... OVO je NAJBOLJI HOROR IZ PROŠLE GODINE! Ako volite onu vrstu strave koju vam Dr Ghoul plasira u ediciji „Poetika strave“ – onda ćete njen neočekivani ekvivalent sigurno naći u ovom filmu, i to u izobilju!

2019: NAJOČEKIVANIJI NEHORORI

Šta nas čeka od filmova vrednih pažnje u ovoj godini? Evo, odabrao sam NEHOROR naslove koji mene najviše zanimaju, pa vi proberite sebi, ili još bolje, dodajte šta je meni promaklo, u komentarima!

Na početku su mi oni najočekivaniji, a ovo nadole nisam naročito rangirao...

Novi upcumming HORORI biće izlistani uskoro u zasebnom pregledu...

Dau

Ilya Khrzhanovsky (Četiri)

An immersive biopic on Nobel prize winning scientist Lev Landu...

Manite fabulu radnje: ako vam nisu dovoljne slike iz filma koje ovde kačim,

...kliknite na moj rivju njegovog prvenca ČETIRI...

Ovo mora biti, u najmanju ruku, film godine!

Benedetta

Paul Verhoeven

A 17th-century nun in Italy suffers from disturbing religious and erotic visions. She is assisted by a companion, and the relationship between the two women develops into a romantic love affair.

With Charlotte Rampling, Virginie Efira, Lambert Wilson...

Adoration

Fabrice du Welz

Co-written by du Welz and Vincent Tavier (of Alleluia and Man Bites Dog fame), Adoration centers on 12 year old Paul, whose mother works as a cleaner for a private hospital in the woods. When schizophrenic teen Gloria arrives, Paul finds himself besotted, and plots to help her escape the hospital no matter the cost to himself.

Lords of Chaos

Jonas Åkerlund

A teenager's quest to launch Norwegian Black Metal in Oslo in the early 1990s results in a very violent outcome.

  

Once Upon a Time In Hollywood 
Quentin Tarantino

Leonardo DiCaprio, Brad Pitt, Margot Robbie, Al Pacino, Dakota Fanning, James Marsden
Quentin Tarantino has recruited a killer cast to tell a story that revolves around an aspiring actor and his stunt double who attempt to establish their careers in Tinseltown in 1969 just as the Manson Family murders are taking place. So, you know, typical family-friendly Tarantino stuff.

We Have Always Lived in the Castle
Stacie Passon

Film adaptation of the 1962 novel by Shirley Jackson. To star Alexandra Daddario, Sebastian Stan, Crispin Glover, and Taissa Farmiga.

Extremely Wicked, Shockingly Evil, and Vile

Joe Berlinger (Paradise Lost)

Centered around serial killer Ted Bundy, with Zac Efron, who will be playing the role of the murderous Ted Bundy, as well as Lily Collins, John Malkovich, Jim Parsons, Haley Joel Osment and James Hetfield (Metallica)!

Only Beasts (Seules les bêtes)

Dominik Moll 

Director Dominik Moll returns to genre for his sixth film

Adapted from Colin Niel’s book of the same name, this is about a woman is presumed missing or potentially dead when her car is discovered on the side of a mountain road after a snowstorm. The police have no leads but five people each harbor a secret connecting them to the woman’s disappearance.

Suicide Tourist

Jonas Alexander Arnby

Based on the novel by Rasmus Birch, which sounds like something we’d expect from Yorgos Lanthimos, an insurance claims adjustor (Coster-Waldau) is investigating the disappearance of a married man named Arthur, who he tracks to a secretive luxury hotel where guests are assisted with creating their fantasy suicides. The man finds himself trapped in the hotel, trapped in his own existential dilemma.

Wild Goose Lake

Director of Black Coal, Thin Ice

Wild Goose Lake concerns a gangster on the run, sacrificing everything for his family and a woman he meets while on the lam.

Wasp Network

Olivier Assayas 

Five Cuban spies land in Miami to infiltrate anti-Fidel Castro groups after a series of deadly attacks in Cuba, with consent of the US government.

Pure As Snow

Anne Fontaine

With Isabelle Huppert: a modern, erotic comedy re-telling of the Brothers Grimm fairy tale Snow White. Fontaine appropriates the Brothers Grimm to tell the story of Claire (De Laage), who works at her late father’s hotel, which is now run by her vicious stepmother Maud (Huppert). When Maud’s young lover spurns her for Claire, she plots to rid herself of her stepdaughter, who finds shelter at a farmhouse with seven ‘princes.’

Wicked Games

Ulrich Seidl

Re-teaming with his usual scribe, wife Veronika Franz, the narrative of Wicked Games concerns two adult brothers who return home to Lower Austria to bury their mother. Both men return to their lives, one in Romania and one in Rimini. However, they’re forced to contend with other troubling elements from their past.

Parasite

Bong Joon-ho

Bong returns to South Korea for his seventh feature: a genre informed family drama (though perhaps not in the same vein of his 2006 The Host).

From Joon-ho’s own script, Parasite concerns a family of four, each who has their own set of unique characteristics. The director notes the film does not include actual parasites or alien creatures.

To the Ends of the Earth

Kiyoshi Kurosawa

Kurosawa’s screenplay details how Yoko (Maeda), a travel variety show host, finds herself tested when she takes her crew to film a segment in Uzbekistan.

Jeanne

Bruno Dumont

Dumont adapts the latter half of Peguy’s text, which entails Joan of Arc’s battles with the English, her court case, and infamous burning at the stake. This will be the youngest cinematic iteration of Joan of Arc as portrayed by a 10 year old.

Proxima

Alice Winocour (Disorder)

Reuniting with her Disorder scribe, Jean-Stephane Bron, Proxima the narrative concerns a female astronaut living in Cologne, working for the European Space Agency. Her relationship with her seven-year-old daughter becomes the focus after she’s called away sooner than expected to join a year-long space mission.

By the Grace of God

Francois Ozon

Ozon’s script centers on Alexandre (Poupaud), a man in his 40s living with his wife and kids in Lyon. When he discovers the priest who abused him decades prior is still working with children, he joins forces with two other men to reveal the priest’s indiscretions.

The Jonsson Gang (Jönssonligan)

Tomas Alfredson 

Director Tomas Alfredson returns to Sweden for the first time since his 2008 international breakout Let the Right One In with the reboot of a popular 1980s television series, which was itself a remake of a Danish television series.

The Jonsson Gang is a comedy concerning a group of troubled criminals (including an alcoholic explosions expert) as they plan a heist.

As Long as the War Lasts (Mientras dure la guerra)

Alejandro Amenabar

Alejandro Amenabar makes his first Spanish language film since 2004’s The Sea Inside

Co-written by Alejandro Fernandez, As Long as the War Lasts documents the last six months in the life of University of Salamanca rector Miguel de Unamuno, removed from his position in 1936 after supporting the military uprising. But as Franco’s troops begin to take over, Unamuno begins to reexamine his principles.

A Golden Youth (Une jeunesse dorée)

Eva Ionesco 

Actress and director Eva Ionesco re-teams with Isabelle Huppert for her sophomore film

Co-written by Simon Liberati, A Golden Youth is set in 1979 and focuses on sixteen-year-old runaway Rose and her twenty-something boyfriend Michel. Amidst a decadent nightlife they meet older couple Lucille and Hubert (Huppert, Poupaud), who take the younger couple under their decadent wings.

Nobody Likes Me

The Czech directing duo behind the starkly entertaining 2016 debut I, Olga Hepnarova

Nobody Likes Me tells the story of Sara, an independent young woman who works as a secretary at an army headquarters in Prague. A loner who tends to observe the lives of others from a safe distance, her world changes when she meets Martin, a soft-faced young man she becomes enamored with. As their relationship develops, Martin shies away from intimacy, eventually revealing himself to be intersex. Undaunted by this, the relationship continues. However, she is ignorant of how the world will react to Martin when she inadvertently reveals his secret.

J’accuse

Roman Polanski

Written by Polanski and his The Ghost Writer scribe Robert Harris, J’accuse will address the Dreyfus affair, a scandalous debacle which reverberated throughout Europe from 1894 to 1906 from the perspective of Colonel Picquart (Dujardin) who discovers the evidence against Captain Alfred Dreyfus (Garrel) to be false. Picquart attempts to reestablish the reputation of Dreyfus before he’s eventually appointed as the war minister in 1906.

About Endlessness

Roy Andersson

Scripted by Andersson, About Endlessness portends to be about the preciousness and beauty of our existence, with narrator Scheherazade reflecting on a tableau of storylines, which runs a gamut of Adolf Hitler, a priest, and a champagne loving woman, amongst others.

The Weeping Woman (La Llorona)

Jayro Bustamante

Written by Bustamante and Lisandro Sanchez, Woman reconfigures the myth of La Llorona for a narrative beginning during the Civil War, an armed conflict in Guatemale which led to genocide and violent atrocities. Bustamante takes the original Medea-ish myth of a woman who drowns her children in response to her husband’s infidelity and turns her plight into a quest for justice in a vengeance narrative the director describes as similar to Tarantino’s revisionist Inglourious Basterds (2009).

Valley of the Gods

Lech Majewski

Polish director’s long gestating art-house sci-fi film. Three distinct storylines intersect, including that of the richest man on earth (Malkovich), a Native American legend, and a writer (Hartnett) who has the power to alter reality.

Born a King

Agusti Villaronga

Agusti Villaronga’s ninth feature Born a King should be ready for 2019 in what stands as one of the Spanish filmmaker’s largest productions in some time.

Henry Fitzherbert’s script (from a story by Ray Loriga and Bader Al Samari) is set in 1919 and tells the story of Faisal, a 14-year-old Arab prince set to London on a diplomatic mission to secure the formation of his Saudi Arabia.

Paradise Hills

Alice Waddington 

Producer and editor Alice Waddington makes her directorial debut with the fantasy/sci-fi film.

A wayward girl is sent to the reform school Paradise Hills only to discover the high-class façade holds sinister secrets.

The Tiger

Ukraine’s Miroslav Slaboshpitsky (The Tribe)

Based on the 2010 non-fiction book by John Vaillant, The Tiger tells the tale of townspeople being terrorized by a tiger with almost preternatural savagery after the villagers begin to encroach on the creature’s habitat (which bears superficial comparison to 1996’s The Ghost and the Darkness).

For Ever – Mindörökké

Gyorgy Palfi

Based on a novel by Sandor Tar about a post-apocalyptic Hungarian-Ukrainian village.

Glass
M. Night Shyamalan
A sequel to Unbreakable and Split with Bruce Willis, Anya Taylor-Joy, James McAvoy, and Samuel L. Jackson to return.

The Invincible Dragon

Fruit Chan

Mixed martial arts star, Anderson Silva (aka The Spider) has become an unlikely addition to the cast of director Fruit Chan‘s new action thriller ‘The Invincible Dragon’ (aka ‘Made in Kowloon’).

Headlined by rising action star Max Zhang (‘Ip Man 3’), the film follows a Hong Kong police officer who crosses over to Macao after his fiancée goes missing and accidentally stumbles onto a series of murder cases. Chan says that “the story is imbued with some Chinese mythical elements, which will set it apart from the traditional Hong Kong cop thrillers”.

Riot Girls

Jovanka Vuckovic

The film is set four years after a mysterious illness has killed all adults. The town of Potter’s Bluff has been divided into two rival factions, the ‘Eastside’, made up of scrappy scavengers living amongst the ruins, and the ‘Westside’ which hoards its wealth in the former high school and is ruled by Jeremy, a brutal dictator.

“When Jack, an eastsider, is forced to kill two westsiders while on a scavenging mission, he is captured and taken back to the West side where he awaits public execution. Jack’s sister, Nat, and her best friend, Scratch, must cross into dangerous territory if they have any hope of saving him. Their treacherous journey reveals not only the power of their love, but the depths of their courage.”

Godzilla: King of the Monsters 

Michael Dougherty

Millie Bobby Brown, Vera Farmiga, Sally Hawkins

The crypto-zoological agency Monarch faces off against a battery of god-sized monsters, including the mighty Godzilla, who collides with Mothra, Rodan, and his ultimate nemesis, the three-headed King Ghidorah.

Serenity
Steven Knight
Matthew McConaughey, Anne Hathaway, Jason Clarke, Diane Lane
Interstellar co-stars Matthew McConaughey and Anne Hathaway reunite for this thriller about fishing boat captain who is pulled into a web of deceit when his ex-wife shows up and begs him to save her from her abusive new husband.

Alita: Battle Angel 
Robert Rodriguez
Rosa Salazar, Jennifer Connelly, Christoph Waltz, Ed Skrein, Michelle Rodriguez
Initially scheduled for the summer of 2018, this James Cameron-produced adaptation of the Japanese manga had already been pushed back once to a December release, before Fox decided that month was already competitive enough. Jennifer Connelly, Christoph Waltz, and Michelle Rodriguez all co-star in this blend of live action and CGI about a cyborg girl who faces her past with the help of the scientist who rescued her from the scrap heap.

Ad Astra 
James Gray
Brad Pitt, Tommy Lee Jones, Ruth Negga, Donald Sutherland
If you liked Interstellar, you may want to (tele)scope this one out. (Sorry.) Director James Gray (The Lost City of Z) takes to the outer reaches of space to tell the story of an engineer (Brad Pitt) who embarks on a fantastic voyage in pursuit of his father (Tommy Lee Jones), who took a one-way trip to Neptune 20 years prior.

Artemis Fowl 
Kenneth Branagh
Judi Dench, Josh Gad
Adaptation of the popular fantasy book series that centers on a young criminal mastermind who kidnaps a fairy in hopes of ransoming her to an evil pixie in exchange for his father.

Gemini Man 
Ang Lee
Will Smith, Mary Elizabeth Winstead, Clive Owen
Will Smith stars in this sci-fi thriller with shades of Rian Johnson’s Looper that centers on an assassin looking to exit his career as who faces his biggest obstacle: a younger clone of himself.

ČUDAN ZVUK MOTORA

Scenario: Gaets

prema istoimenom romanu Žan-Lika Lučanija

Preveo s francuskog Predrag Mladenović

Crtež: Žonatan Munjoz

Izdavač: Besna kobila

Edicija Francuska veza,

format B5, 126 strana,

kolor,

tvrde korice

* Čudan zvuk motora nagrađen je 2013. nagradom SNCF za najbolji krimi strip *

            Ima ona stara izreka, „U zemlji slepih jednooki je kralj.“ Ali ne vredi čak ni to što je po njoj imenovana jedna pesma Dead Can Dance kad se radi o temeljno promašenoj ideji. U zemlji slepih i kralj je slepac, možda i najveći od svih. Ne vlada onaj ko se mnogo ističe i razlikuje, nego onaj koji je sličan rulji, ko razmišlja slično kao ona i deli srodne vrednosti.

            Mislite da je naš Psiho „jednook“ u zemlji slepih Srbalja? Nije. On je isto onakvo govno kao prosečan Srbin, i radi samo ono isto što bi i svaki „normalan“ Srbin radio na njegovom mestu. To je zaselo na tron samo zato što podilazi onom najnižem, najslepijem u narodu, i iživljava svoju neiživljenost nesmetano jedino zato što mu prosečan Srbin odobrava, jer bi radio to isto na njegovom mestu, kad bi ga se nekako dočepao.

Zašto Srbi masovno trpe TO? Zato što su isti takvi, i da im se da vlast i oni bi gušili svako protivljenje, svaku različitost, svaku alternativu, pridavili svaku opoziciju, zavadili i zatrli sve što bi im potencijalno zasmetalo, doveli svoje tetke i ujne i deveričiće i sinovce na vlast (ma koliko ovi nesposobni bili), zaposlili bi poslušne a oterali neposlušne, prigrlili maloumne a prognali umne (da im mnogo ne „filozofiraju“ i ne kvare im igru), i sve u tom stilu.

Znači, svaki srpski Murta radio bi isto što i Psiho-Kurta koji je, eto, zaseo na imperatorski tron spojem besprizornosti, slepe pohlepe i odsustva ikakvih principa osim želje za vlašću po svaku cenu (pa i po cenu Veleizdaje). Ono što je drugima bilo gadno, njemu nije, jer on nije gadljiv; u podrume i katakombe i štroke gde nešto čistiji ne bi ni privirili, on se valja sa sebi sličnima. A narod slepo „gleda“ i nemo odobrava, jer zna ili sluti da bi i sam radio to isto, da može. I bira ga zato što je „naš“, što je isti ko „mi“... 

Kakve to veze ima s ovim grafičkim romanom?

Pa eto, Čudan zvuk motora najavljuje nam se kao „izvanredna satira jednog društva zavijena u krimi priču o detetu serijskom ubici. On je prosto takav rođen, i rešio je da pobije sve koji žive s njim u toj rupi od mesta, bogu iza leđa. Ali, nećemo ih žaliti: možda takav skup moralnih degenerika i ne zaslužuje bolje?“ Počinjete li da uviđate?

I naš Psiho je takav rođen, u nakaznom-ali-tako-prirodnom braku Slobe i Šešelja, i rešio je da baci u kanalizaciju sve što vredi u Srbiji, odnosno sve koji žive s njim u toj rupi od mesta, bogu iza leđa: pametniji će da pobegnu sami, a oni drugi, plus kratkovidi, neizlečivo optimistični ili drugačije vezani za ovo podneblje ostaće da ugase svetlo. Ubijeni u pojam, ubijeni u ponos, ubijeni u dušu, svakodnevno silovani a i dalje cvile za još, i glasaju za TO sve više - možda takav skup moralnih degenerika i ne zaslužuje bolje?

Glavni junak (tj. antijunak) ovog romana je osmogodišnji dečak koji je možda „jednook“ među slepima, utoliko što vidi da je okružen isključivo, i bez izuzetka, moralnim degenericima: besprizornim, beščasnim, pohlepnim i pohotnim i sebičnim i lažljivim i pokvarenim degenima, odraslim kao i maloletnim, jer i deca su nužno zatrovana otrovom roditelja koji ih podižu tu negde u nekakvoj nedođiji. 

Ali, kao i oni, tako i on nosi u sebi „otrov“ okruženja – i mada može delovati kao purgativ svim tim fekalijama, kao Donosilac Pravde onima koji su se ogrešili i zaslužili da odu „pod mač, bato“, on nije ništa bolji od njih, on je samo mali ali prilježni, vredni Psiho u psihotično nezdravom mikrosvetu. Njegova vizura samo je najefektnija da u sebi odrazi razmere nenormalnosti celog tu prikazanog (mikro)sveta.

Glavni ugođaji ovog gromana su crni humor i groteska, a oni izrastaju iz psihopatološke vizure malog ubice, tačnije iz kontrasta onoga što se očekuje (dete = neiskvarena nevinost, nedužnost, dobrota) i onoga što vidimo od prve strane – mali bezosećajni skot koji je naumio da istrebi sve oko sebe. Pomenutom ugođaju naročito doprinosi anderstejtment: taj mrtvoladni (neko bi reko deadpan) odnos prema ubijanju živih ljudi kao da su lutke od papira. Nema tu filozofije, nema velikih misli i tupljavine, oni moraju da umru, svi do jednog, i to je to. Ostaje samo da se vidi kojim redom: ko će prvi, i kako.

Pošto se dešava u Francuskoj, ova orgija mizantropije mene mestimično neodoljivo podseća na obožavanog mi Luja Ferdinanda Selina, mada je lišena tirada i dubinskih analiza i preteranog brbljanja: mališan nije ni dovoljno zreo, a ni psihičkom dijagnozom sposoban da se bavi takvim dubiozama. Umesto obilatom naracijom, njegove rečenice su svedene, a sve se govori slikama – što je u gromanu još i bolje. Ako nešto mrzim to je da otvorim strip (ili groman, svejedno) – i vidim ogromne balone i kocke jebenog teksta! Pa pričaj mi slikom, nacrtaj mi to što si hteo, nemoj da mi kenjaš ubeskraj i slovima zaklanjaš crtež! E, Čudan zvuk motora radi upravo to – priča vrlo slikovitim slikama, sa minimumom teksta, baš kao što i treba.

   Druga referentna tačka za opis asocijativnog polja koje se širi oko ovoga dela bila bi Blizanačka trilogija Agote Krištof (koju su pre par meseci Kontrast + Dereta reizdali, sada u jednoj knjizi: topla preporuka!). Dakle, minimalizam, anderstejtment, psihopatija, bezosećajnost društva odražena kroz bezosećajnu decu, užasni zločini bez pravog smisla i svrhe, haos, crnilo, a sve na nekom fletlajnu, bez histerije, bez mnogo buke i filozofije. I baš ta prividna hladnoća zastrašuje, i ledi krv u žilama, više od neke konvencionalne hororične barokno-gotske ekspresije sa munjama i gromovima i vodoskocima krvi.

Dakle, ako ste u stanju da zamislite spoj Selina, Agote Krištof i jednog vrlo ledenog, ne mnogo kitnjastog i veselog Tima Bartona, dobićete ovaj groman. Najcrnji je od svega što je Besna kobila do sada izdala, a nije da ovaj odličan izdavač ne naginje mračnim sadržajima: podsećam na moje rivjue njihovih ranijih sličnih izdanja:

H. F. Lavkraft: S ONE STRANE I DRUGE PRIČE (Erik Krik)

KORPORATIVNI PANDEMONIJUM

ERIK KRIK – MEĐU BOROVIMA, 5 BALADA O ZLOČINIMA

(O ovome nisam stigao da pišem na blogu, ali odlično je i vredno pažnje: baci pogled na privju OVDE pa sam proceni!)

            Oslušnite ovaj „čudan zvuk“ – prepoznaćete ga! Možda iz svoje okoline, a možda iz sebe samih...